Thursday, October 25, 2018

कोजागिरी---एक अविस्मरणीय जल्लोष


नवचैतन्य हास्ययोग परिवार, बालेवाडी शाखेतर्फे काल म्हणजे २४.१०.२०१८ रोजी कोजागिरी साजरी केली. यंदाचे कोजागिरी साजरे करण्याचे ४ थे वर्ष होते. या परिवारातील सदस्यांचे घनिष्ट सौहार्दाचे संबंध आणि मनमोकळे वातावरण यामुळे या सोहळ्यात एक अनोखा रंग आपसूक भरतो आणि ही रात्र प्रत्येकाच्या कायम लक्षात रहावी अशी बनते.
धकाधकीच्या शहरी जीवनात वैयक्तीक जिव्हाळ्याचे संबंध लोप पावलेले आहेत. आमचा हा परिवार म्हणजे चंगळवादी जीवनाच्या वाळवंटातील हिरवळ आहे. येथे जो येतो तो मुक्तहस्ते निखळ आनंद लुटतो.
कोजागिरीच्या कार्यक्रमाला तब्बल ११० लोक हजर राहिले आणि तेही काटेकोरपणे वेळ पाळत! सायंकाळी  ७.४५ ला सुरू झालेला हा कार्यक्रम असा कांही रंगत गेला की रात्रीचे साडे अकरा केंव्हा वाजले कळलेच नाही. हिंदी, मराठी, राजस्थानी गाणी, नाच, नाटिका, नकला (मिमिक्री) विनोदांचे अल्प सादरीकरण अशा विविध अविष्कारातून कार्यक्रमात रंग भरत गेला. कलाकारांचा उत्साही सहभाग, प्रेक्षकांचा दिलखुलास प्रतिसाद कार्यक्रमाला खूप पोषक ठरले. जवळ जवळ ३५ जणांनी आपली कला सादर केली.
या परिवारात बहुतांश सदस्य ज्येष्ठ नागरीक आहेत. तरीही सर्वांच्या उत्साहाला आलेले उधाण तरुणाईला लाजवणारे होते. सगळ्यात शेवटी सर्व सदस्य उभे राहिले आणि झिंगझिंगझिंगाट या सैराट सिनेमातील गाण्यावर सामुहिक नाचाने कार्यक्रमाचा समारोप झाला. नाचताना आपले वय विसरून ज्येष्ठांनी दाखवलेला उत्साह, एकूणच सळसळणारे वातावरण हे जल्लोषाचे परमोच्च क्षण ठरले.
हा कार्यक्रम यशस्वी करण्यासाठी सर्वांचाच सहभाग होता आणि येथे वैयक्तिक नामनिर्देश अनावश्यक ठरतो. 
आजही या कार्यक्रमाची नशा उतरता उतरत नाही. या धुंदीत मला सुचलेली रचना खाली पेश करतोय.

चांदण्यात नाहली

मैफिलीत दु:ख, वेदना क्षणात लोपली
शरद पौर्णिमा स्वतःच चांदण्यात नाहली

ज्येष्ठ जाहले कसे तरूण आज एवढे!
हास्य रेष सुरकुत्यात मनमुराद नांदली

घेतला कवेत चंद्र, चांदण्या नभातल्या
दृष्य हे बघून शारदा हळूच हासली

उत्सवात सर्व धुंद, फुंद जाहल्यामुळे
तार अंतरातली क्षणोक्षणी निनादली

एकटा अशात मी मला कधी न वाटतो
भेटले अनेक मित्र पोकळीच संपली

नाचतोय गीत गात सांजवेळ पण तरी
वाटते तरूण जाहलो नि कात टाकली

बेफिकीर शायरा शिकून घे जगायचे
सोस ऊन खूप खूप शोधण्यास सावली


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

Tuesday, October 23, 2018

जिंदगी ओंगळ आहे



गर्भामध्ये अंकुरले त्या क्षणापासुनी
उपेक्षिताचे जीवन जगते, मंगळ आहे
जळमटलेल्या, कुंद कुंदशा कोपर्‍यातल्या
स्वच्छतागृहाहून जिंदगी ओंगळ आहे

कमीच घेती खबर मुलींची, कोपर्‍यात मी
नजर नेहमी भावावरती घरातल्यांची
मोठा असुनी दादा आईच्या खांद्यावर
दप्तर त्याचे सावरीत मी चालायाची
सारे रमती बालपणीच्या आठवात पण
वळून मी बघताना दिसते भळभळ आहे
स्वच्छतागृहाहून जिंदगी ओंगळ आहे

ज्यांनी ज्यांनी कैक मनसुबे केले होते
जन्मायाच्या अधीच मजला मारायाचे
मला पदर येताच जाहल्या मधाळ नजरा
बाण विषारी मुकाट आता सोसायाचे
स्वच्छ हवा अन् खुले नभांगण उडावयाला
पिढी दर पिढी नारीला का दुर्मिळ आहे?
स्वच्छतागृहाहून जिंदगी ओंगळ आहे

ओंगळवाण्या, बरबटलेल्या जगात नुसती
स्वच्छ स्वच्छतागृहे कशाला चर्चा व्हावी?
गेले असता अशाच एका स्वच्छतागृही
कॅमेर्‍यातुन टिपली गेली नको ती छबी
धमक्यांचा तो काळ आठवुन थरथरते मी
जरी जीवनाचा आलेला मावळ आहे
स्वच्छतागृहाहून जिंदगी ओंगळ आहे


स्वच्छतागृहे दूर राहिली, टिचभर जागा
द्याल मला का शोध घेउनी धरतीवरती?
जिथे नसावा कधी राबता वखवखल्यांचा
उभे राहुनी जगेन एका पायावरती
युगायुगांच्या अन्यायांची दाद मागण्या
माफक माझी हीच मागणी केवळ आहे
स्वच्छतागृहाहून जिंदगी ओंगळ आहे


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

Friday, September 28, 2018

मस्त शिकवले हास्यक्लबाने


सदैव आधी विव्हळत होतो
दु:ख, उसासे आठवल्याने
कारण नसतानाही हसणे
मस्त शिकवले हास्यक्लबाने

जिची नेहमी वाट बघावी
अशीच असते सकाळ अमुची
हास्यासोबत प्राणायाम अन्
सवय लागली व्यायामाची
लुप्त जाहल्या अनेक व्याधी
हसण्याने अन् हासवण्याने
कारण नसतानाही हसणे
मस्त शिकवले हास्यक्लबाने

मनोवेदना व्यक्त कराया
किती आपुले सभोवताली!
सारे माझे, मी सार्‍यांचा
हीच वाटते खरी खुशाली
रेशिम गाठीतली कैद ही
रंग खुलवते सातत्याने
कारण नसतानाही हसणे
मस्त शिकवले हास्यक्लबाने

हास्यपंचमीचा हा उत्सव
बारा महिने करू साजरा
आयुष्याचा अंतिम क्षणही
जरी बोचरा, करू गोजिरा
सांज सकाळी हसू एवढे!
पळून जावे नैराश्याने
कारण नसतानाही हसणे
मस्त शिकवले हास्यक्लबाने

सुमन सोबती विठ्ठल असता
वातावरणी सदैव दरवळ
या वयातही अमाप दिसते
अंतःकरणी त्यांच्या हिरवळ
पावन झालो सदस्य आम्ही
केवळ त्यांच्या गुरुमंत्राने
कारण नसतानाही हसणे
मस्त शिकवले हास्यक्लबाने


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

Wednesday, September 26, 2018

हास्य पताका खांद्यावरती

निसर्ग हिरवा, कुशीत शिरण्या
विसरुन सारी नाती गोती
उत्साहाने सर्व निघाले
हास्य पताका खांद्यावरती

युगा मागुनी युगे संपली
तरी हिमालय एकएकटा
निर्विकार, ना त्याला भाऊ
त्याहुन मोठा आणि धाकटा
सारे आपण शिकऊ त्याला
हसावयाच्या रीती भाती
उत्साहाने सर्व निघाले
हास्य पताका खांद्यावरती

धर्म संस्कृती विभिन्न जपती
वेगवेगळ्या विभिन्न भाषा
पण सर्वांच्या मनी नांदते
मुक्तपणे हसण्याची आशा
रोज रोज हसण्याने तुमच्या
तोंडावरती फुलेल कांती
उत्साहाने सर्व निघाले
हास्य पताका खांद्यावरती

सुरकुत्यातही चेहर्‍यावरच्या
हास्य पेरले, परिवाराने
आनंदाच्या कुंभावरती
हक्क सांगतो आधिकाराने
वाढदिसाला किती आपुले!
केक कापण्या हातावरती
उत्साहाने सर्व निघाले
हास्य पताका खांद्यावरती

ब्रीद घेतले हसायचे अन्
हसवायाचे सर्व जगाला
हो हो हा हा महामंत्र हा
दिक्षा देऊ आम जनाला
नकोय औषध, नकोत गोळ्या
रुजवायाची हीच संस्कृती
उत्साहाने सर्व निघाले
हास्य पताका खांद्यावरती


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३



Tuesday, September 11, 2018

पूर्वा दिसते काजळलेली


आयुष्याची सांज भासते भकासलेली
पहाटेस का पूर्वा दिसते काजळलेली?

सुरकुत्यांसही यक्ष प्रश्न हा मावळतीला
खरेच का अंधार सोबती इथून पुढती?
झगमगणारे जीवन ज्याचे जगून झाले
त्यास हवीशी मिणमिणणारी आता पणती
कालपरत्वे सर्व बदलले, आणि तुतारी
मुकी जाहली उन्मादाने वाजवलेली
पहाटेस का पूर्वा दिसते काजळलेली?

आयुष्याच्या या वळणावर यत्न करोनी
आठववणींच्या खोल सागरी डुंबायाचे
क्रूर असूदे वर्तमान पण, जगता जगता
गतकालाचे तरंग पाहत हरवायाचे
भयाण शांती आज असूदे, विसरलात का?
जुनी कालची जीवनशैली वादळलेली
पहाटेस का पूर्वा दिसते काजळलेली?

खरे आहे की आयुष्याची मैफिल आता
अंतिम वळणाकडे चालली गात भैरवी
वेदनेसही हसावयाला शिकवायाचे
सूर लाउनी गात मखमली गीत शैशवी
संकटरूपी परवान्यांनी विझवलीच तर
शमा नेहमीसाठी नसते मालवलेली
पहाटेस का पूर्वा दिसते काजळलेली?

डोळे मिटुनी शांत शांत मी विचार करतो
सभोवताली कुणी नसूदे, दु:ख कशाला?
सारे माझे, मी सार्‍यांचा, निळे चांदणे
हिरवळ, दरवळ, वसंतही माझ्याच उशाला
जुने वस्त्र त्यागून जन्म मी नवा घेउनी
अधीर बघण्या जुनी कुडी ही पालवलेली
पहाटेस का पूर्वा दिसते काजळलेली?


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३



Tuesday, August 21, 2018

उमलावे की नाही?


जन्मायाच्या अधीच संभ्रम, जन्मावे की नाही?
कळीस पडतो प्रश्न नेहमी, उमलावे की नाही?

लाख लपवुनी तिव्र वेदना, इतरांसाठी हसते
परवान्यांच्या मैफिलीत ती रंग भराया असते
ज्योत कधी का ठरवू शकते, तेवावे की नाही?
कळीस पडतो प्रश्न नेहमी, उमलावे की नाही?

अधीच काट्यांमधे लगडली, अन् भ्रमरांचा वावर
एकच पडतो प्रश्न तिला, ना ज्याला आहे उत्तर
कोषामधले गंध भोवती उधळावे की नाही?
कळीस पडतो प्रश्न नेहमी, उमलावे की नाही?

माळ्यालाही बागेच्या का इतकी असते घाई?
फुलण्या आधी कुस्करल्यावर होते लाही लाही
कधी कळीने कुणास अपुले मानावे की नाही?
 कळीस पडतो प्रश्न नेहमी, उमलावे की नाही?

व्यासांच्या द्रौपदीस नाही कृष्णही अता वाली
कौरवासवे अजरामर ती दुर्दैवाने झाली
अल्पायुष्यी पांडवास मग वाचावे की नाही?
कळीस पडतो प्रश्न नेहमी, उमलावे की नाही?

संपत नाही पिढी-दर-पिढी काळोखाची रजनी
देवही अता पावत नाही रोज रंगता भजनी
न्याय मिळवण्या स्फुल्लिंगाने पेटावे की नाही?
कळीस पडतो प्रश्न नेहमी, उमलावे की नाही?


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

Thursday, August 2, 2018

जा पुढे शुन्यातुनी


मुक्त हो मुक्ता जराशी, कालच्या शल्यातुनी
स्वप्न विरले तर विरू दे, जा पुढे शुन्यातुनी

थेंब अश्रूंचे जुने, व्हावेत मोती आजचे
यत्न कर तू याचसाठी, टाक पुरुनी कालचे
जीवना आकार दे तू, आपुल्या मुल्यातुनी
स्वप्न विरले तर विरू दे, जा पुढे शुन्यातुनी

वागती दुसरे कसे? या वर खुशी मोजू नये
तू स्वयंभू कर सुखांना, वेदना जिंकू नये
उत्तरे मिळतील तुजला, आपुल्या प्रश्नांतुनी
स्वप्न विरले तर विरू दे, जा पुढे शुन्यातुनी

आज नजरेआड तारे दोन लपलेले तरी
धीर धर ते भेटतिल; पण एवढे कर तोवरी
बघ चिमुरड्यांना नभीच्या रोज नक्षत्रातुनी
स्वप्न विरले तर विरू दे, जा पुढे शुन्यातुनी

तू तळागाळातल्यांचा भार घे खांद्यावरी
आपुले कर पीडितांना, आपुले नसले तरी
माय होण्या वंचितांची, ऊठ ये! कोषातुनी
स्वप्न विरले तर विरू दे, जा पुढे शुन्यातुनी

पेरले जे ते उगवते, हे खरे असले तरी
माजते तण संकटांचे, पेरले नाही तरी
पण सुगी होणार नाक्की, उभर तू क्लेशातुनी
 स्वप्न विरले तर विरू दे, जा पुढे शुन्यातुनी

कुंचला घे रंग देण्या, तू उद्याच्या जीवना
चित्र रेखाटून हिरवे, साद दे तू श्रावणा
घे भरारी ऊंच गगनी, नीघ नैराश्यातुनी
स्वप्न विरले तर विरू दे, जा पुढे शुन्यातुनी


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३