Tuesday, March 19, 2019

होली


रास रचाते नही कन्हैया
नही है राधा भोली
कोई बताओ मेरे यारों
कैसे खेले होली?

होली क त्यौहार है लेकिन
अपनापन खो गया कहाँ?
धर्माधारित झगडे होते
सब मरते है यहाँ वहाँ
क्यों मानव होगया अमानव?
बस्ती अब गुंडों की टोली
कोई बताओ मेरे यारों
कैसे खेले होली?

केसरियाँ को छोड दिया
मिट्टी का है तेल छिडकते
मेहंदी सूखने के पहलेही
कपडे हरदिन है भडकते
फिरे द्रौपदी भीक माँगती
कहाँ कृष्ण जो भर दे झोली?
कोई बताओ मेरे यारों
कैसे खेले होली?

निसर्ग का जब हुआ प्रकोप
भूकंप मे थे मरे अनेक
भाग दौडके आये बाबू
मदद राशी का काटने केक
गबन हो गये धन और आँसू
कौन सुने पीडित की बोली?
कोई बताओ मेरे यारों
कैसे खेले होली?

पूनम के दिन होली रहते
चाँद गगन मे क्यूं ना आया
काली करतूतोंसे हमारी
शायद होगा वह शरमाया
साक्षीधर इसका ना होने
खायी होगी नींद की गोली
कोई बताओ मेरे यारों
कैसे खेले होली?


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र.९८९०७ ९९०२३


Saturday, March 9, 2019

घट्ट ओवतो असंख्य नाती


असोत अमुचे धर्म वेगळे
त्यात पुन्हा जाती उप-जाती
भारतीय असल्याचा धागा
घट्ट ओवतो असंख्य नाती

राम कालचा खेड्यामधला
दिवा अंगणी लावायाचा
उजळायाचे रहीमचे घर
शेजारी जो रहावयाचा
अशी दिवाळी दोघांचीही
तेवत होत्या दिव्यात वाती
भारतीय असल्याचा धागा
घट्ट ओवतो असंख्य नाती

सीमेवरती शहीद होतो
धर्म जात का असते त्याला?
भारतीय तो सर्वार्थाने
सलाम करतो देश जयाला
मातृभूमीच्या कुशीत घेते
गौरवगाथा चिरविश्रांती
भारतीय असल्याचा धागा
घट्ट ओवतो असंख्य नाती

जरी संस्कृती जुनी आमुची
ध्यास नेहमी नव्या नव्यांचा
क्षेपण अस्त्रे तयार केली
वापर लिलया संगणकांचा
पादाक्रांत कराया शिखरे
उर्मी उसळे प्रांतोप्रांती
भारतीय असल्याचा धागा
घट्ट ओवतो असंख्य नाती

मुलांसोबती मीही गेलो
अमेरिकेला रहावयाला
खूप सुबत्ता असून तेथे
कुणीच नव्हते बोलायाला
आठवून भारतीय दरवळ
ओघळायचा मी एकांती
भारतीय असल्याचा धागा
घट्ट ओवतो असंख्य नाती

भूतकाळ अन् भविष्य माझे
असे सांधले भारतासवे!
भारतीय होण्या अभिमानी
दुसते कारण कोणते हवे?
जन्मोजन्मी टिळा लावण्या
वापरीन मी इथली माती
भारतीय असल्याचा धागा
घट्ट ओवतो असंख्य नाती


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

Monday, February 4, 2019

मनातून मी उतरत आहे


सभ्यपणाच्या मुखवट्यात मी
मूळ कसा? हे विसरत आहे
तत्वहीन जगण्याने माझ्या
मनातून मी उतरत आहे

टिळा कपाळी, परडी हाती
कवड्यांची मी माळ घातली
रोज जोगवा मागत फिरतो
पोट भराया वाट गावली
सत्त्य हे तरी, जगदंबेचा
भक्त मला मी समजत आहे
तत्वहीन जगण्याने माझ्या
मनातून मी उतरत आहे

उजळ असावी प्रतिमा म्हणुनी
स्त्री अन्यायाविरुध्द मोर्चा
उच्च रवाने करीत आलो
रूढ प्रथांच्या विरुध्द चर्चा
बुरसटल्या संस्कारी "मी'ला
प्राणपणाने लपवत आहे
तत्वहीन जगण्याने माझ्या
मनातून मी उतरत आहे

राष्ट्रामध्ये महाराष्ट्र ही
अदभुत घटना इथेच घडते
राजकारणी देशापेक्षा
मोठा झाल्याचे जाणवते
आमजनांना भूक त्रासते
पण नेत्यांना बरकत आहे
तत्वहीन जगण्याने माझ्या
मनातून मी उतरत आहे

देव दीन दुबळ्यांचा असुनी
पायरीवरी भीक मागतो
फुटेल पान्हा आज ना उद्या
मनी भाबडी आस ठेवतो
धनाढ्य लोकांच्या नवसांना
देव मंदिरी पावत आहे
 तत्वहीन जगण्याने माझ्या
मनातून मी उतरत आहे

ढोंग करावे, ढोंग जगावे
आज जाहली आम संस्कृती
आढळली जर पारदर्शिता
तीच वाटते आज विकृती
शुचित्व जपणार्‍या लोकांच्या
असण्यालाही हरकत आहे
तत्वहीन जगण्याने माझ्या
मनातून मी उतरत आहे


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

Sunday, January 13, 2019

अजरामर थोडासा झालो

कलेवराच्या डोळ्यांना  मी
अजून थोडे जगा म्हणालो
अमृत प्यालो नसून सुध्दा
अजरामर थोडासा झालो

नेत्रदान ही रम्य कल्पना
वास्तवात मी उतरवल्याने
दोन जिवांचे जगणे आता
बहरत होते कणाकणाने
वरून बघता हास्य तयांचे
मीही आनंदात बुडालो
अमृत प्यालो नसून सुध्दा
अजरामर थोडासा झालो

एकच किडनी हवी जगाया
दुसरीचा मग मोह कशाला?
गरजू मृत्यू शैय्येवरचा
भीक मागतो जगावयाला
वैचारिक या उत्क्रांतीला
शुभशकुनी सुरुवात म्हणालो
अमृत प्यालो नसून सुध्दा
अजरामर थोडासा झालो

माझे अवयव जर का आले
इतरांच्या कामास कधी तर
स्वर्गसुखाला अनुभवेन मी
कांही मजला नको अवांतर
पुण्यकर्म हे घडल्यावरती
म्हणेन क्षितिजापार उडालो
अमृत प्यालो नसून सुध्दा
अजरामर थोडासा झालो

मला कळाले मरणोत्तरही
नक्की येते पुण्य कमवता
तर्कशुध्द दृष्टी जोपासा
बघून देहाची नश्वरता
कर्मकांड अन् श्राध्द कशाला?
देहदान करण्यास निघालो
अमृत प्यालो नसून सुध्दा
अजरामर थोडासा झालो


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र.९८९०८७ ९९०२३

Thursday, December 6, 2018

आलोय गढ चढून


जीवनात खूप हसलोय
हसतच घेतलंय रडून
मी एक अथक प्रवासी
आलोय गढ चढून

दुसर्‍यासाठी जगणं
मनास खूप आवडे
दुसर्‍यामुळे जगणे
मला होते वावडे
कर्ण नसून देत होतो
कनवटीचं सोडून
मी एक अथक प्रवासी
आलोय गढ चढून

तूच दिलेले पंख लाऊन
उंच उंच उडलो
धवल यशाच्या शिखरासंगे
सहजासहजी जुडलो
सत्कर्माची पुरचुंडी
ठेवलीय बघ उघडून
मी एक अथक प्रवासी
आलोय गढ चढून

चंद्र, तारे, हिरवळ, गारवा
खूप खूप लुटलं
ग्रिष्माच्या संकटकाळी
धैर्य नाही सुटलं
तुझ्या कृपाछत्राची
सवय गेलीय जुडून
मी एक अथक प्रवासी
आलोय गढ चढून

जीवनाचा खडतर प्रवास
माझी काय मजाल!
तूच करता करविता
तुझेच मायाजाल
खूप ठेवलास पाठीवर हात
दर्शन दे पुढून
मी एक अथक प्रवासी
आलोय गढ चढून

जगाच्या या बागेचा
तूच आहेस माळी
बेंबीच्या देठापासून
देतोय तुला हाळी
अब्दा नकोत, सुकण्याआधी
फूल घे खुडून
मी एक अथक प्रवासी
आलोय गढ चढून


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३



Thursday, October 25, 2018

कोजागिरी---एक अविस्मरणीय जल्लोष


नवचैतन्य हास्ययोग परिवार, बालेवाडी शाखेतर्फे काल म्हणजे २४.१०.२०१८ रोजी कोजागिरी साजरी केली. यंदाचे कोजागिरी साजरे करण्याचे ४ थे वर्ष होते. या परिवारातील सदस्यांचे घनिष्ट सौहार्दाचे संबंध आणि मनमोकळे वातावरण यामुळे या सोहळ्यात एक अनोखा रंग आपसूक भरतो आणि ही रात्र प्रत्येकाच्या कायम लक्षात रहावी अशी बनते.
धकाधकीच्या शहरी जीवनात वैयक्तीक जिव्हाळ्याचे संबंध लोप पावलेले आहेत. आमचा हा परिवार म्हणजे चंगळवादी जीवनाच्या वाळवंटातील हिरवळ आहे. येथे जो येतो तो मुक्तहस्ते निखळ आनंद लुटतो.
कोजागिरीच्या कार्यक्रमाला तब्बल ११० लोक हजर राहिले आणि तेही काटेकोरपणे वेळ पाळत! सायंकाळी  ७.४५ ला सुरू झालेला हा कार्यक्रम असा कांही रंगत गेला की रात्रीचे साडे अकरा केंव्हा वाजले कळलेच नाही. हिंदी, मराठी, राजस्थानी गाणी, नाच, नाटिका, नकला (मिमिक्री) विनोदांचे अल्प सादरीकरण अशा विविध अविष्कारातून कार्यक्रमात रंग भरत गेला. कलाकारांचा उत्साही सहभाग, प्रेक्षकांचा दिलखुलास प्रतिसाद कार्यक्रमाला खूप पोषक ठरले. जवळ जवळ ३५ जणांनी आपली कला सादर केली.
या परिवारात बहुतांश सदस्य ज्येष्ठ नागरीक आहेत. तरीही सर्वांच्या उत्साहाला आलेले उधाण तरुणाईला लाजवणारे होते. सगळ्यात शेवटी सर्व सदस्य उभे राहिले आणि झिंगझिंगझिंगाट या सैराट सिनेमातील गाण्यावर सामुहिक नाचाने कार्यक्रमाचा समारोप झाला. नाचताना आपले वय विसरून ज्येष्ठांनी दाखवलेला उत्साह, एकूणच सळसळणारे वातावरण हे जल्लोषाचे परमोच्च क्षण ठरले.
हा कार्यक्रम यशस्वी करण्यासाठी सर्वांचाच सहभाग होता आणि येथे वैयक्तिक नामनिर्देश अनावश्यक ठरतो. 
आजही या कार्यक्रमाची नशा उतरता उतरत नाही. या धुंदीत मला सुचलेली रचना खाली पेश करतोय.

चांदण्यात नाहली

मैफिलीत दु:ख, वेदना क्षणात लोपली
शरद पौर्णिमा स्वतःच चांदण्यात नाहली

ज्येष्ठ जाहले कसे तरूण आज एवढे!
हास्य रेष सुरकुत्यात मनमुराद नांदली

घेतला कवेत चंद्र, चांदण्या नभातल्या
दृष्य हे बघून शारदा हळूच हासली

उत्सवात सर्व धुंद, फुंद जाहल्यामुळे
तार अंतरातली क्षणोक्षणी निनादली

एकटा अशात मी मला कधी न वाटतो
भेटले अनेक मित्र पोकळीच संपली

नाचतोय गीत गात सांजवेळ पण तरी
वाटते तरूण जाहलो नि कात टाकली

बेफिकीर शायरा शिकून घे जगायचे
सोस ऊन खूप खूप शोधण्यास सावली


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

Tuesday, October 23, 2018

जिंदगी ओंगळ आहे



गर्भामध्ये अंकुरले त्या क्षणापासुनी
उपेक्षिताचे जीवन जगते, मंगळ आहे
जळमटलेल्या, कुंद कुंदशा कोपर्‍यातल्या
स्वच्छतागृहाहून जिंदगी ओंगळ आहे

कमीच घेती खबर मुलींची, कोपर्‍यात मी
नजर नेहमी भावावरती घरातल्यांची
मोठा असुनी दादा आईच्या खांद्यावर
दप्तर त्याचे सावरीत मी चालायाची
सारे रमती बालपणीच्या आठवात पण
वळून मी बघताना दिसते भळभळ आहे
स्वच्छतागृहाहून जिंदगी ओंगळ आहे

ज्यांनी ज्यांनी कैक मनसुबे केले होते
जन्मायाच्या अधीच मजला मारायाचे
मला पदर येताच जाहल्या मधाळ नजरा
बाण विषारी मुकाट आता सोसायाचे
स्वच्छ हवा अन् खुले नभांगण उडावयाला
पिढी दर पिढी नारीला का दुर्मिळ आहे?
स्वच्छतागृहाहून जिंदगी ओंगळ आहे

ओंगळवाण्या, बरबटलेल्या जगात नुसती
स्वच्छ स्वच्छतागृहे कशाला चर्चा व्हावी?
गेले असता अशाच एका स्वच्छतागृही
कॅमेर्‍यातुन टिपली गेली नको ती छबी
धमक्यांचा तो काळ आठवुन थरथरते मी
जरी जीवनाचा आलेला मावळ आहे
स्वच्छतागृहाहून जिंदगी ओंगळ आहे


स्वच्छतागृहे दूर राहिली, टिचभर जागा
द्याल मला का शोध घेउनी धरतीवरती?
जिथे नसावा कधी राबता वखवखल्यांचा
उभे राहुनी जगेन एका पायावरती
युगायुगांच्या अन्यायांची दाद मागण्या
माफक माझी हीच मागणी केवळ आहे
स्वच्छतागृहाहून जिंदगी ओंगळ आहे


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३