मनी शुन्य मोठे मला भासलो मी ( वृत्त--भुजंग प्रयात )

माझ्या पत्नीची परवाच एक शस्त्रक्रिया झाली. तिला शस्त्रक्रिया गृहात नेले आणि मी बाहेर एकटाच-सर्वार्थाने- विमनस्कपणे बसलो. त्यावेळी मनात आलेल्या विचारांच्या वादळातून जन्म घेतलेली रचना:-

वजावट तिची एक क्षणही रुचेना
किती एकटा या क्षणी जाहलो मी!
करू मुल्यमापन स्वतःचे ठरवता
मनी शुन्य मोठे मला भासलो मी

चलत् चित्रपट लागला का दिसाया
अचानक असा मस्त जगल्या क्षणांचा?
सदा गंध धुंदीत गंधाळल्याने
कधी त्रास झाला न कुठल्या व्रणांचा
तरी आज का वाटते या मनाला?
कपारीत ओल्या जणू वाळलो मी
करू मुल्यमापन स्वतःचे ठरवता
मनी शुन्य मोठे मला भासलो मी

तुझ्या गैरहजरीत का एकदम हे
थवे आज येती जुन्या आठवांचे?
असे रात्र काळी जरी संकटांची
तरी रिमझमे चांदणे पौर्णिमेचे
असो ग्रिष्म, पतझड, तुझ्या संगतीने
नभी श्रावणाच्या किती चिंबलो मी!
करू मुल्यमापन स्वतःचे ठरवता
मनी शुन्य मोठे मला भासलो मी

जगायास उर्मी सखीने दिली पण
क्षणाचीच मरगळ किती ही भयानक?
जिथे नांदली प्रीत बहरून तेथे
उदासीस थारा मिळाला अचानक
उसास्यांस माझ्या कसे थांबवावे?
समस्येत गुंतून भांबावलो मी
करू मुल्यमापन स्वतःचे ठरवता
मनी शुन्य मोठे मला भासलो मी

कसा एकटे एक क्षण राहण्याच्या
परिक्षेत सपशेल नापास झालो?
जरी अपयशाशी अशी भेट झाली
तरी हास्य ओठी, यशालाच भ्यालो
सखे, ऑपरेशन यशस्वी उरकले
तसा जीव भांड्यात, आनंदलो मी
करू मुल्यमापन स्वतःचे ठरवता
मनी शुन्य मोठे मला भासलो मी

चला सुरकत्यांनो तुम्हाला हसाया
किती छान कारण, हवेसे मिळाले!
बघोनी सदा काळजी चेहर्‍यावर
तुझे दर्पणा! त्राण होते गळाले
पुन्हा रंग भरण्या नव्या कुंचल्याने
तुझी साथ मिळताच सरसावलो मी
करू मुल्यमापन स्वतःचे ठरवता
मनी शुन्य मोठे मला भासलो मी


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

कधी खरे वय सांगत नाही

चिरतरुणी तू, तुझ्या जीवनी
काळ पुढे का सरकत नाही?
रूप देखणे, तुझे हासणे
कधी खरे वय सांगत नाही

निळ्या चांदण्यातली सावली
असेच वर्णन तुझे करावे
तुला मिळू दे लाख पौर्णिमा
आवसेचे अस्तित्व नसावे

क्षितिजाच्याही पुढे नांद तू
तोड चौकटी रुढी-प्रथांच्या
घेत भरारी तिथे जा, जिथे
झळा नसाव्या उष्ण व्यथांच्या

कस्तुरीसही हवा हवासा
गंध तुझ्यातिल तारुण्याचा
वसंत रेंगाळतो तुजसवे
छंद तयाला धुंद व्हायचा

देव पावला नसूनसुध्दा
खाष्ट ऋषीला राग न शिवला
तपोभंग केलास मेनके!
तरी भाळुनी मधाळ हसला

गुलमोहरलो, जरी पाहिले
ओझरते मी तुला एकदा
शब्दांकित कवितेत करोनी
रोज वाचतो तुला कैकदा


निशिकांत देशपांडे. मो. क्र. ९८९०७ ९९०२३

वर्ख लावते आनंदाचा

वर्ख लावते आनंदाचा----( ओळखीतली एक वास्तव कथा. नवर्‍याने वार्‍यावर सोडले. झालेली दोन मुले पण दिली नाहीत. आता समाजसेवा करून ती जगायचा प्रयत्न करतेय. तिचे मनोगत. )


व्यक्त व्हावया धडपडणारे दु:ख झाकण्याला
वर्ख लावते आनंदाचा रोज चेहर्‍याला

आयुष्याची वाट अशी का वळणावळणांची?
मला लाभली सदैव संगत खाचा खळग्यांची
चालत असते अखंड, नसतो वेळ थकायाला
वर्ख लावते आनंदाचा रोज चेहर्‍याला

वसंत ज्याच्यामुळे बहरतो, ग्रिष्म दिला त्याने
किती होरपळ सहन करावी एकट्या जिवाने?
अता पानगळ एकच मोसम पुढे जावयाला
वर्ख लावते आनंदाचा रोज चेहर्‍याला

दोन सुगंधित फुले उमलली वेलीवरती पण
नेली हिसकाउन नियतीने, अवघडलेला क्षण
जगते आहे वेल नसोनी अर्थ जगायाला
वर्ख लावते आनंदाचा रोज चेहर्‍याला

चंग बांधला, दु:ख आपुले विसरुन जायाचा
खितपतणार्‍यांना मदतीचा हात द्यावयाचा
कुटुंब झाले विशाल माझे प्रेम करायाला
वर्ख लावते आनंदाचा रोज चेहर्‍याला

समाज सेवेचे व्रत आता ध्येय जाहल्याने
अपुली, परकी मुले असे हे भेद विसरल्याने
थरथरणारी वेल लागली वृक्ष व्हावयाला
वर्ख लावते आनंदाचा रोज चेहर्‍याला

जहाल वास्तव पूर्ण कालचे पचवुन झाल्याने
नवीन वास्तव हवे तसे घडवीन प्रयत्नाने
जिद्दीने मी किती बदलले? प्रश्न विधात्याला
वर्ख लावते आनंदाचा रोज चेहर्‍याला


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mai--- nishides1944@yahoo.com

अनेक नाती जगी परंतू

गोंधळलेल्या जिवा कळेना
कुणास अपुले किती म्हणावे?
अनेक नाती जगी परंतू
व्याख्या त्यांची मला न ठावे

जात्यावरती भल्या पहाटे
सुरेल ओव्या जिने गाइल्या
थकलेली पण तिच्या गळ्यातुन
अंगाईच्या सरी बरसल्या
मायेचा मखमली उबारा
या नात्याचे सूत्र असावे
अनेक नाती जगी परंतू
व्याख्या त्यांची मला न ठावे

ऊन घेउनी अंगावरती
पिलास छाया प्रदान करतो
घरास द्याया सदा सुरक्षा
घाम गाळतो, घाव झेलतो
आईच्या झोतात कशाला
बाबा दुय्यम फिके दिसावे?
अनेक नाती जगी परंतू
व्याख्या त्यांची मला न ठावे

असो यशस्वी, असो पराजित
पुरुषामागे उभी राहते
मनी मुलायम, प्रसंग येता
साथ द्यावया, पदर खोचते
पत्नीने अन्याय पचवुनी
घर उभारण्या सदा झिजावे?
अनेक नाती जगी परंतू
व्याख्या त्यांची मला न ठावे

रक्ताच्या नात्यात नसोनी
आप्तांपेक्षा जवळ वाटतो
निस्पृह नाते अपेक्षेविना
म्हणून तो आपला वाटतो
अशाच मित्रासवे वाटते
गूज मनीचे व्यक्त करावे
अनेक नाती जगी परंतू
व्याख्या त्यांची मला न ठावे

युगांतरीचा शोध संपला
काय हवे ते मला मिळाले
जगात नश्वर एकाएकी
शाश्वत आहे काय? कळाले
नाते जुडता परमेशाशी
प्रपंचात का व्यर्थ फसावे?
अनेक नाती जगी परंतू
व्याख्या त्यांची मला न ठावे


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

चित्रचारोळी

शुन्यात बघते, शोधण्या मी गाव माझे हरवलेले
वाहती खळखळ नदी अन् शेत हिरवे बहरलेले
"शहरीकरण" आली त्सुनामी उंच इमले बांधण्याची
काचते, माहेर बघुनी काँक्रीट जंगल जाहलेले

संपले आयुष्य सारे चळवळीचे
गात आहे गीत आता मरगळीचे

बालपण, तारुण्यही इतिहास झाले
लुप्त आयुष्यातले मधुमास झाले
सूर विरही आर्त बनले मैफिलीचे
गात आहे गीत आता मरगळीचे

पाहिले उलटे न काटे चालताना
अन् कधी काळा! तुझे क्षण थांबताना
तेज सरले ध्येय आता काजळीचे
गात आहे गीत आता मरगळीचे

आज हा निष्पर्ण एकाकी उभा मी
जाहला निर्जन! असा सवता सुभा मी
पर्व सरले पान हलता सळसळीचे
गात आहे गीत आता मरगळीचे

काल होतो काय ही चर्चा कशाला?
वर्तमानी दु:ख मी घेतो उशाला
शक्य तेंव्हा स्वप्न बघतो सावलीचे
गात आहे गीत आता मरगळीचे

सोडतो आहे किनारा सागराचा
पौलतीराला इरादा जावयाचा
जन्म नवखा, पर्व नवखे धडपडीचे
गात आहे गीत आता मरगळीचे


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

रंगवून टाक ---( होळीच्या दिवशी लिहिलेली कविता )

शुष्क माझिया मनास मोहरून टाक
रंगवून टाक आज रंगवून टाक

आठवात रात्र रात्र फक्त एक ध्यास
वास्तवात एकटीच, काचतात फास
स्वप्न द्यावयास दीप मालवून टाक
रंगवून टाक आज रंगवून टाक

कुंचल्याविनाच चित्र रेखलेय आज
प्रेम रंग वेगळाच खुलवतोय साज
कोरडी कपार ओलसर करून टाक
रंगवून टाक आज रंगवून टाक

शांतता कशी मिळेल सांग वादळात?
बीज अंकुरेल काय भग्न कातळात?
घे मला मिठीत गोड, गदमरून टाल
रंगवून टाक आज रंगवून टाक

चल करू विहार मस्त मस्त सागरात
मी तुझ्यासवे बघेन शुभ्र चांदरात
खास आजची पहाट दरवळून टाक
रंगवून टाक आज रंगवून टाक

चैत्र पालवी कधी न पाहिली वनात
शुष्क वृक्ष भेटले सदैव मी उन्हात
हो वसंत, ग्रिष्म झळा संपवून टाक
रंगवून टाक आज रंगवून टाक


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com