Monday, December 14, 2015

सगळ्यांनी अवर्जून वाचावे असे कांही----( भाग--२ )


मी कांही दिवसापूर्वी वरील शिर्षकाखाली एक लिखाण फेसबुकवर पोस्ट केले होते, त्याला वाचकांचा भरभरून प्रतिसाद मिळाला होता.अर्थात तो प्रतिसाद माझ्या लिखाणाला नसून मी जो विषय हाताळला होता त्याला होता याची मला पूर्ण जाण आहे. कांही चांगले वाचण्यात आले आणि मनास भिडले की इतरांशी ते शेअर करावे वाटते. आणि हे वाटणे तसे स्वाभावीक आहे. 
थोडे असंबंध वाटेल पण मी माझ्या दोन गझलेतील दोन दोन शेर देतो. जरा लक्ष देऊन वाचावेत. 
१) सत्तेवरती पाप बैसले
   सलाम करण्या पुण्य वाकले

   भ्रुणहत्येच्या सुपारीस का
   डॉक्टरची फी म्हणू लागले? 
२) मी हवा होईन तू हो गंध मातीचा
   दरवळू दे मार्ग अपुल्या वाटचालीचा

   वेदना घोंघावते अंतिम क्षणाला पण
   काळ वसतो डॉक्टरांच्या भरभराटीचा
शायर किंवा कवी हा समाजात रहात असल्यामुळे सामाजिक परिस्थितीचे प्रतिबिंब साहित्यात येणे हे अपरिहार्य आहे. डॉक्टरांच्या पैसे कमावण्याच्या लालसेबद्दल अनेक किस्से सर्वश्रूत आहेतच. अमीरखानच्या "सत्त्यमेव जयते" या एका टीव्हीवरील शो मधून हा विषय खूप प्रभावीपणे हाताळला गेला आहे.  वरील दोन (डॉक्टरावरील) शेरांचा जन्म यातूनच झाला आहे. अजून एक माझा अतिशय जळजळीत शेर याच विषयावर आहे. तो सापडला नाही वर पोस्ट करण्या साठी. मी त्या शेरातून असे म्हटले आहे की या महागाईच्या जमान्यात जगणे तर महाग आहेच पण मरणे त्यावरून महाग आहे; कारण मृत्यूच्या महामार्गावर जागोजागी डॉक्टरांचे टोल नाके आहेत. हे भाव सर्वांच्याच मनात असतात थोड्याफार प्रमाणात.
आपणास वाटत असेल की मी हे सर्व येथे सांगण्याचे प्रयोजन काय? एखादी प्रचलीत गोष्ट घडणे म्हणजे शेअर करण्यासारखी बातमी होऊ शकत नाही. उदा: कोळश्याच्या खाणीत कोळसा सापडणे ही बातमी होऊ शकत नाही. पण त्यात एखादी हिरकणी सापडली तर! नक्कीच सांगण्याजोगी बातमी होते.
मला नेमका हाच अनुभव आला जो मी आपल्यांशी शेअर करत आहे. डॉ. अपर्णा फडके यांच्या वॉलवर मी फेरफटका मारताना कांही खास वाचण्यात आले. या लेखणावरून असे वाटते की अपर्णा या स्त्रीरोग तज्ञ म्हणून कार्यरत असल्या तरीही त्यांच्यातील माणूस आणि माणुसकी सदैव जागी असते. पेशा करत असताना त्यांना जे भावनीक अनुभव येतात ते त्या आपल्या रोजिनिशीत लिहून ठेवतात. आणि ते अनुभव आपल्या फेसबुकच्या वॉलवर पोस्ट करतात. हे लिखाण वाचून मी चकितच झालो. यातून त्यांचे हळूवार मन प्रतिबिंबित होते. प्रसंग साधे आणि छोटे छोटेच आहेत. बघा किती ह्रदयस्पर्षी आहेत ते! मी अपर्णांच्या हळूवार मनाला सलाम करत त्यांचे लिखाण पूर्वानुमतीने देत आहे.

<strong>कळा या लागल्या जीवा " ....(२ )      
थोडेसे रोजनिशीतुन ....
      
सगळे खिसे खाली करून पेशंटच्या नवर्याने काढलेल्या चुरगाळलेल्या नोटा पाहून मनही तेवढेच चुरगाळले गेले ! त्याचं नोटा सिस्टरकडून सरळ करून त्याला परत दिल्या ! नाही घेऊ शकले मी कांही त्यांच्याकडून ..... नोटा सरळ केल्या पण मन तसेच सरळ कसे करू ? हि सामाजिक विसंगती सरळ रेषेत कशी आणू .... 


सुनंदा ..  वय ६० , चेक करताना तिच्या तळहाताच्या खरबरीत स्पर्शाने ह्रुदयासच चरे पडले व नकळत शब्द निघाले ..." किती कष्ट करतेस ग , थोडे तेल लावून झोपत जा रात्री , जरा तरी मऊ पड़तील " ! 
माझ्या तिच्या हातावर फिरणार्या हातास घट्ट पकडून दुसरा हात माझ्याच डोक्यावर ठेवत " माझ लेकरू ग ते , लई मोठ होशील बघ , माझ कष्ट कुठवर तरी  पोहोचल , जाणवल याचाच आनंद लई झाला बघ ! खरच आनंदली होती ती .... कष्टकरी हातातले ते आशीर्वादाचे सामर्थ्य पाहून थक्क झाले मी .. कष्टाने थकलेले हात प्रेमाने मात्र ओथंबतच होते .... कुठे तक्रार नाही , कसले रडगाणे नाही ....कितीकिती शिकावं तिच्याकडून !! 

४० वर्षाची गोड सीमा  .. 
चेक करता करता History विचारली
मिस्टर काय करतात ? 
कान तिच्याकडे होते , , उत्तर नाही म्हणून वर पाहिले .... तर क्षणांत डोळ्यात आसवांची भरलेली विहीरच !! 
तिला सावरणार तेवढ्यात तीरासारखे तिचेच शब्द घुसले ह्रदयात .... 
Mam , ९३ ब्लास्ट मध्ये गेले पहा , मला व दोन छोटया मुलीना एकटे सोडुन .. " चुक कुणाची सज़ा कुणाला , नियतीचा डाव कधि  कळेल का कुणाला " !! 
काय व कशी समजुत घालु -- तिनेच मग डोळे मिटले क्षणभर आणि पापणयानी विहीर बंद करुन टाकली .. हे दिव्य सामर्थ्य फक्त स्त्री मधेच असू शकते .....
अपर्णा .......

Wednesday, December 2, 2015

अताशा रमलो आहे---

पार्श्वभूमी---फेसबुकवर बरेच लोक टिका करतात. आजकाल अशी फॅशन झाली आहे. माझ्या मनात या संबंधात एक विचार आला. जर कुणाच्या हातात आगपेटी असेल तर काडी ओढून देवासमोर समईत ज्योत पेटवता येते. आणि कुणी काडी ओढून एखाद्याच्या घराला आगही लाऊ शकते. म्हणजे एखाद्या गोष्टीचा वापर कसा करायचा हे ज्याच्या त्याच्या मनोवृत्तीवर अवलंबून आहे. फेसबुकवर चांगले आणि वाईट दोन्हीही आहे. आपण कसा उपयोग करायचा हे आपणच ठरवायचे असते.हा विचार करताना ध्यानात आले की नवोदित कवी आणि लेखकांना फेसबुक एक वरदान आहे. अतिशय उपयोगी माध्यम उपलब्ध आहे. या विचारातून सुचलेली ही कविता. )

होरपळीच्या वास्तवात मी हरलो आहे
आभासी विश्वात अताशा रमलो आहे

दिल्या वेदना ज्यांनी, सारे अपुले होते
खरे कोणते नाते नव्हते, घपले होते
काटेरी झुडुपात आजवर जगलो आहे
आभासी विश्वात अताशा रमलो आहे

एका क्लिकवर माझी सारी मित्र मंडळी
संवादाला तत्पर असते, वेळ अवेळी
सारे माझे मी सार्‍यांचा बनलो आहे
आभासी विश्वात अताशा रमलो आहे

वाढदिनाच्या लाख शुभेच्छा, हॅलो हॅलो
पुष्पगुच्छ पाहुनी अंतरी मी सुखावलो
संगणकावरच्या मित्रांनो! भिजलो आहे
आभासी विश्वात अताशा रमलो आहे

बाड घेउनी कविता, गझलांचे मी फिरतो
प्रतिष्ठितांच्या जगात माझे कोण वाचतो?
फेसबुकवरी दाद किती! मोहरलो आहे
आभासी विश्वात अताशा रमलो आहे

वाङमय चोरी पेस्ट करूनी होऊ शकते
खुशी, चोरण्यायोग्य कुणाला काव्य वाटते !
लुबाडला गेल्यावरतीही हसलो आहे
आभासी विश्वात अताशा रमलो आहे

एकमेव हा मंच नवोदित कवीजनांना
जिथे कारवाँ सदैव दिसतो वावरताना
टिका टिप्पणी वाचुन येथ शिकलो आहे
आभासी विश्वात अताशा रमलो आहे


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com








Friday, November 27, 2015

लावणी

लावणी---{माझा पहिला प्रयत्न. चूकभूल देणे घेणे. चाल--राजसा जवळी जरा बसा..गायिका: लता मंगेशकर. या लावणीची चाल जाणण्यासाठी क्लिक करा http://gaana.com/song/rajasa-javali-jara-basa. चालीवर गुणगुणत वाचल्यास जास्त मजा येईल.)

पिळदार, अंग कसदार, फेटा जरतार, भाळले राया
मी नार, ज्वानीचा भार, पेटली काया

भेटता नजर नजरेला
खेळ रंगला, पिरतिचा बाई
मी अशी हरवले, चैन जिवाला नाही

हासले, मनी लाजले
भान हरवले, पाहुनी सजणा
पाहिजे काय ते माझं मला बी कळना

आवरु, कसे सावरू?
बंड पाखरू, मनी बेबंद
वय धोक्याचं अन् तुझा लागला छंद

आतली, शिवण घातली
पुन्हा उसवली, तंग चोळीची
मी शिवू कंचुकी, कती सैल मापाची?


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishdes1944@yahoo.com

Tuesday, November 24, 2015

दस्तक कोणी दिली असावी?


सताड उघडे दार असोनी
दस्तक कोणी दिली असावी?
ओझरती सावली सखीची
रित्या मनी का अशी भरावी?

पुस्तकातले मोरपीस अन्
आठवणी त्या किती मखमली !
शोभायाचे तुला केवढे !
लज्जेचे ते वस्त्र मलमली
उर्मी येते मनी आजही
पुन्हा निरागस छबी बघावी
ओझरती सावली सखीची
रित्या मनी का अशी भरावी?

वेड मनाला जसे लागले
तुला हासरे बघावयाचे
डाव रडीचा खेळत आलो
तुला ठरवुनी जिंकवायचे
दु:खाचा लवलेश नसावा
मनी तुझ्या ना खंत उरावी
ओझरती सावली सखीची
रित्या मनी का अशी भरावी?

जिच्यामुळे ओंजळी भरोनी
हास्य पौर्णिमा मला गवसल्या
श्वास जाहली, ध्यास जाहली
श्रावणातल्या सरी बरसल्या
इथे न जमले क्षितिजापुढती
तिची नि माझी भेट घडावी
ओझरती सावली सखीची
रित्या मनी का अशी भरावी?

ढासळलेल्या मनी नांदते
भकास घरटे उदासवाणे
मैफिल सरली, बेसुर गातो
तुझ्या आठवांचे रडगाणे
अंत जिचा एकांत असावा
असी कुणाची प्रीत नसावी
ओझरती सावली सखीची
रित्या मनी का अशी भरावी?

वास्तव हे की, वास्तवसुध्दा
आज क्षणाचे वास्तव असते
फक्त चिरंजिव याद सखीची
जगावयाचा श्वास रुजवते
रुजवणीतुनी पर्णफुटीची
आस वसंती मनी रुजावी
ओझरती सावली सखीची
रित्या मनी का अशी भरावी?


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishdes1944@yahoo.com

Tuesday, November 17, 2015

मनास नाही सवड क्षणाची

घरी संपदा पाणी भरते
उशास आहे चवड सुखांची
जरी लोळतो सुबत्तेत मी
मनास नाही सवड क्षणाची

झगमगणार्‍या सदनिकांतुनी
नांदत असते स्मशानशांती
महाग झुंबर घरोघरी पण
देवा पुढती दिवा न ज्योती
चार वृक्ष अन् लॉन जराशी
प्रचंड हिरवळ सुसंस्कृतांची
जरी लोळतो सुबत्तेत मी
मनास नाही सवड क्षणाची

संस्कृतीत इथल्या ना बसते
कधी बोलणे शेजार्‍यांशी
दार घराचे बंद आणखी
बोलतात पडदे खिडक्यांशी
सदैव गुदमर मनात माझ्या
खरी वेदना आडपडद्यांची
जरी लोळतो सुबत्तेत मी
मनास नाही सवड क्षणाची

कसा पिंजरा सोनेरी हा!
कैद वाटते लोभसवाणी
हनीसींगचा घरात वावर
कुठे हरवली अभंगवाणी?
ढासळत्या मुल्यास बघोनी
बंदी येथे रडावयाची
जरी लोळतो सुबत्तेत मी
मनास नाही सवड क्षणाची

कधी वाटतो कशास आलो?
धडपड करुनी या वळणावर
मनात येते, निरव शांतता
मिळेल निजल्यावर सरणावर
ऐहिक पुढती अन् मी मागे
ससेहोलपट किती जिवाची?
जरी लोळतो सुबत्तेत मी
मनास नाही सवड क्षणाची

घरात छोट्या मोठे मन हे
नांदत असते आनंदाने
तत्व येथले, प्रसंग येता
धावत यावे शेजार्‍याने
सारे माझे, मी सार्‍यांचा
चाळ आठवे बालपणाची
जरी लोळतो सुबत्तेत मी
मनास नाही सवड क्षणाची


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail---nishides1944@yahoo.com

</ul>

Friday, November 13, 2015

टाकली मी कात आहे


सोडुनी सारी उदासी
गीत नवखे गात आहे
खेचुनी काळास मागे
टाकली मी कात आहे

तरतरी, ताजेपणा हे
तत्व माझ्या जीवनाचे
ग्रिष्म सोसाया मनी मी
बांधले घर श्रावणाचे
ही सुखाची लाट कसली!
जात नाही, येत आहे
खेचुनी काळास मागे
टाकली मी कात आहे

सामना करतो उन्हाचा
चांदण्याला पांघरोनी
पीक घेतो पौर्णिमेचे
आवसेला नांगरोनी
ना असे दुष्काळ येथे
ना कशाची भ्रांत आहे
खेचुनी काळास मागे
टाकली मी कात आहे

मार्ग क्रमितो जीवनाचा
चाललो आयुष्य सारे
वाटले सारे मिळाले
भेटता मज चंद्र तारे
जाणले येवून येथे
फक्त ही सुरुवात आहे
खेचुनी काळास मागे
टाकली मी कात आहे

झगमगाटाच्या जगी या
वेगळेसे स्थान माझे
मी कुणालाही न झालो,
ना कधी होईन ओझे
गर्द अंधारात सुध्दा
तेवणारी ज्योत आहे
खेचुनी काळास मागे
टाकली मी कात आहे

धावणार्‍या या जगाला
ना कळे बाजू जमेची
एकटा मागे म्हणोनी
भीक का देता दयेची?
आत्मविश्लेषण कराया
लाभला एकांत आहे
खेचुनी काळास मागे
टाकली मी कात आहे


निशिकांत देश्पांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail---nishides1944@yahoo.com

Monday, November 2, 2015

मी माझी रे! उरले नाही

खोल कपारीमधील काळिज
कधी चोरले? कळले नाही
शिकार झाल्या क्षणापासुनी
मी माझी रे! उरले नाही

विरहदाह मी शांत कराया
शीतल चांदण फुले माळली
स्वप्न बघू तर कसे बघू मी?
डोळ्यामध्ये प्रीत जागली
चंद्र भाळला! तुला सोडुनी
चित्त कुठेही रमले नाही
शिकार झाल्या क्षणापासुनी
मी माझी रे! उरले नाही

मेघ सावळा गेला भिजवुन
शहारलेले अंग मखमली
तरी पेटली यौवन काया
भाव मनी दाटले मलमली
बांध नको! मी नदी असोनी
अधी कधी खळखळले नाही
शिकार झाल्या क्षणापासुनी
मी माझी रे! उरले नाही

स्वप्न रुपेरी नेत्री माझ्या
रंगवले अन् हरवलास तू
असे वाटते स्पंदनातुनी
माझ्यासंगे बहरलास तू
वादळातही निरव शांतता
पान एक सळसळले नाही
शिकार झाल्या क्षणापासुनी
मी माझी रे! उरले नाही

काय हवे वेगळे याहुनी?
श्वास मिसळले तुझे नि माझे
मुक्त छंद क्षितिजावर गाऊ
विषय सुखाचे कशास ओझे?
चिरंजीव ही पहाट अपुली
इथे कधी मावळले नाही
शिकार झाल्या क्षणापासुनी
मी माझी रे! उरले नाही


निशिकांत देशपांडे mo. no. 9890799023
E Mail--- nishides1944@yahoo.com