विचार केला

हार जाहली, काळापुढती

रहावयाचा थरार केला

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

आली होती, हवा मोकळी

घ्यावयास ती बंड करोनी

क्षितिजालाही कवेत घ्याया

मस्त निघाली श्वास भरोनी

चौकट तोडुन कुठे जायचे?

विचार होता त्रिवार केला

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

कोर्‍या पाटीवरती नवखा

आशय होता लिहावयाचा

जुनी जळमटे सोडत मागे

विचार होता उडावयाचा

परंपरेच्या जोखडावरी

वज्रमुठीने प्रहार केला

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

व्यक्त कराया दु:ख, वेदना

मुक्त छंद ती लिहू लागली

गतकालाची जीर्ण लक्तरे

वेशीवरती तिने टांगली

एल्गाराच्या सागरातल्या

लाटांसंगे विहार केला

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

ध्येय छतावर चितारलेले

तिला दिसाया स्पष्ट लागले

काच बिलोरी परंपरांचा

मधेच आहे तिला न कळले

ध्येय दिसावे, मिळू नये पण

असा कुणी हा प्रकार केला?

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

कचखाऊ मन बंधनातले

साथ देइना, वळती झाली

सुरू व्हायच्या अधी लढाई,

चुकचुकलेल्या होत्या पाली

खिन्न मनाने गुदमरासवे

जगावयाचा करार केला

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

निशिकांत देशपांडे. मो. क्र. ९८९०७ ९९०२३

E Mail--- nishides1944@yahoo.com

भीक सावली मागत आहे

कुणीच नाही जगी स्वयंभू
देव, भक्तगण शोधत आहे
सूर्य कटोरी धरून हाती
भीक सावली मागत आहे

गंध फुलांचा पसरायाला
झुळझुळणारी हवा लागते
तृणपात्याविन दवबिंदूंचे
चमचमणेही दिसले नसते
एक श्रेष्ठ अन् कनिष्ठ दुसरा
कोण विकृती पोसत आहे?
सूर्य कटोरी धरून हाती
भीक सावली मागत आहे

काय करावे, करू नये या
संभ्रमात जो अडकत असतो
अशाच वेळी कृष्ण अर्जुना
कसे जगावे? सांगत असतो
उजेड अंधाराच्यासंगे
एकार्थाने नांदत आहे
 सूर्य कटोरी धरून हाती
भीक सावली मागत आहे

रामाच्या प्रतिमेस उजळण्या
पापी रावण पाहिजेच ना !
पाच पांडवा विरुध्द कौरव
महाभारती पाहिलेच ना !
परस्परविरोधी घटकांनी
वाढवलेली रंगत आहे
सूर्य कटोरी धरून हाती
भीक सावली मागत आहे

स्वयंभूपणा तसे पाहता
एक कल्पनाविलास आहे
ध्येय काल्पनिक ऊंच एवढे !
अशक्य उडणे परास आहे
हातमिळवणी सर्व जनांची
खासी अंगत-पंगत आहे
सूर्य कटोरी धरून हाती
भीक सावली मागत आहे


निशिकांत देशपांडे. मो. क्र. ९८९०७९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

श्रावण बरसत आहे

आठवणींचा धोधो श्रावण बरसत आहे
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे

प्रिया बावरी, अधीर प्रियकर श्रावणमासी
भेटीविन का हिरवळीतही दिसे उदासी?
विरहाच्या दाहाला मोठी बरकत आहे
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे

ठरले होते बाग अंतरी फुलवायाचे
श्वास तुझे अन् माझे होते मिसळायाचे
स्वप्न पूर्ण ना झाले, नेत्री तरळत आहे
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे

हिम्मत आहे जिद्द बाळगत जगावयाची
ग्रिष्मामध्ये श्रावणासही फुलवायाची
अपुल्यासाठी पहाट पूर्वा उजळत आहे
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे

श्रावण गेला निघून याचे नकोच दडपण
दुसरा येइल, ओंजळीत चल धरूत आपण
भविष्य उज्वल काय बघाया हरकत आहे?
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे

निसर्गावरी विसंबायचे कशास आपण?
तू माझा अन् सखे तुझा मी होऊ श्रावण
या आशेवर दु:ख आजचे विसरत आहे
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

मित्र असावा

गूज मनीचे सांगायाला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा

लाख येवू दे दु:ख, संकटे भय ना त्यांचे
धुंद होउनी सदैव असते जगावयाचे
वादळातही साथ द्यायला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा

परक्यांच्या नगरीत कुणी ना कुणा बोलती
व्यक्त व्हावया कुणीच नाही,  खांद्यावरती
डोके टेकुन रडावयाला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा


भणंग आहे, उनाड आहे, पुन्हा बेवडा !
बदनामीचा डाग कपाळी छळे केवढा !
योग्य दिशेने मला न्यायला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा

मायबाप दोघांचे असते स्थान वेगळे
दरी तरीही, धाकदपटशा, अपेक्षांमुळे
त्यांच्यामध्ये बघावयाला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा

मंदिरातल्या मूर्तींना मी कधी न पुजले
"ब्रह्म सत्त्य अन् मित्या जग" हे मना न पटले
देव नको, मदतीस यायला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा


निशिकांत देशपांडे. मो. क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

सुरू जाहले वेड लागावयाला---( वृत्त--भुजंगप्रयात )

तिचे चित्र रेखाटता कुंचल्याने
सुरू जाहले वेड लागावयाला
वजा जाहलो मीच माझ्यातुनी अन्
अता शुन्य दिसतोय मी आरशाला

तिच्या फक्त एका कटाक्षात माझे
कसे विश्व बंदिस्त निमिषात झाले?
अशी वाढली चलबिचल का मनाची?
युगाचे कुठे स्थैर्य हरवून गेले?
कुठे ती? कुठे मी? तरी लागलो का?
दुराव्यात जवळीक शोधावयाला
तिचे चित्र रेखाटता कुंचल्याने
सुरू जाहले वेड लागावयाला

असा ना कुणी पहिला, मान ज्याची
तिला पाहण्याला न वळली कधीही
असो पोरसवदा तथा वृध्द कोणी
खुमारी रुपाची न घटली कधीही
कुणी उर्वशी, मेनका ती असावी
असे लागले पैज मारावयाला
तिचे चित्र रेखाटता कुंचल्याने
सुरू जाहले वेड लागावयाला

तिच्या चेहर्‍याचा तजेला नि लाघव
हुबेहुब उतरताच कॅन्व्हासवरती
उतरली जणू पौर्णिमाही बघाया
रुपाला कशी एवढी आज भरती?
पुन्हा एकदा सज्ज व्हा कुंचल्यांनो!
नवी जान चित्रात ओतावयाला
तिचे चित्र रेखाटता कुंचल्याने
सुरू जाहले वेड लागावयाला

तिचे चित्र जेंव्हा तिला भेट केले
तिने जे दिले हास्य होते नशीले
रुजू लागली तत्क्षणी प्रीत कळले
नि सांगावया ओठ होते विलगले
कपारीत, अलवार ओल्या क्षणांना
उबारा सखे लागलो द्यावयाला
तिचे चित्र रेखाटता कुंचल्याने
सुरू जाहले वेड लागावयाला


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

सोहळे आम्ही बघावे

पाखरांनी ऊंच आकाशी उडावे
कौतुकाने सोहळे आम्ही बघावे

विश्व क्षितिजापारचे त्यांचे असूदे
गाठण्या ते, या क्षणी त्यांना निघूदे
ध्येयमार्गी प्रेम अडसर ना बनावे
कौतुकाने सोहळे आम्ही बघावे

सुरकुत्यांच्या आड दु:खे झाकलेली
आसवेही खोल हृदयी गोठलेली
चेहर्‍यावर हास्य लटके गोंदवावे
कौतुकाने सोहळे आम्ही बघावे

झाड पानांचे, फुलांचे कंच हिरवे
जाहले निष्पर्ण, वठले वयपरत्वे
एकट्याने ऊन वार्‍याशी लढावे
कौतुकाने सोहळे आम्ही बघावे

नाळ तुम्हीही कधीची तोडलेली
आठवा कळ पालकांनी सोसलेली
दैव देते भूतकाळातिल पुरावे
कौतुकाने सोहळे आम्ही बघावे

नामस्मरणी वेळ आली गुंतण्याची
जोडलेले पाश सारे तोडण्याची
अन्यथा छळतील पिल्लांचे दुरावे
कौतुकाने सोहळे आम्ही बघावे

संपण्याची आर्त स्वप्ने पाहताना
अन् मुलांशी रोज स्वप्नी बोलताना
मस्त जगलो, अंत समयी का रडावे?
कौतुकाने सोहळे आम्ही बघावे


निशिकांत देशपांडे. मो. क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

कंच हिरवी तोरणे

कंच हिरवी तोरणे (आजच तयार झालेली कविता----स्पर्धेत माझा विनम्र सहभाग)

पुत्र झाला! संपल्याने प्राक्तनाचे घोरणे
बांधली होती घराला कंच हिरवी तोरणे

साकडे  देवास होते त्या घराने घातले
पाच कन्यांनाच पोटी आमुच्या का धाडले?
न्याय करण्याची तर्‍हा अन् काय देवा धोरणे?
बांधली होती घराला कंच हिरवी तोरणे

लाभता वंशास दीपक ठेंगणे आकाशही
वळचणीला सर्व ज्योती ना खबर कोणासही
आदिमाया, आदिशक्ती बेगडांची वेष्टने
बांधली होती घराला कंच हिरवी तोरणे

फेडण्या नवसास गेले माय यल्लम्मा जिथे
पाच गेल्या चार आल्या, पाचवी चरणी तिथे
हाव पोराची कुणाला, दु:ख कोणा भोगणे?
बांधली होती घराला कंच हिरवी तोरणे

माय मोठ्याला कडेवर, पोर छोटी चालते
रांधते मुलगी घरी आम्हा न कांही वाटते
का असे बधिरत्व आले? सांग ना संवेदने!
बांधली होती घराला कंच हिरवी तोरणे

आजची स्त्री सज्ज आहे चौकटी तोडावया
लांब पल्ल्याची लढाई, संकटे झेलावया
दाखवुन देइल जगाला, जाणते हिसकावणे

निशिकां देशपांडे