साल सरल्याचे कळाले---( ७१ व्या वाढदिवसाचे औचित्त्य साधून लिहिलेली कविता )

वस्त्र कलौघात विरल्याचे कळाले
एक आणखी साल सरल्याचे कळाले

यत्न केला आपुल्यांसाठी जगावे
जन्मदिम माझा असे मी का म्हणावे?
मी अता माझा न उरल्याचे कळाले
एक आणखी साल सरल्याचे कळाले

स्नेह संचय रोज बघतो वाढताना
हीच श्रीमंती कमवली वागताना
धन कुबेराचेच घटल्याचे कळाले
एक आणखी साल सरल्याचे कळाले

पावलांची एक इच्छा खास होती
एकदा बहकावयाची आस होती
वाकडा रस्ताच नसल्याचे कळाले
एक आणखी साल सरल्याचे कळाले

जाहली उलटी जरी गिनती तरीही
वर्णितो हिरवळ कधी श्रावणसरीही
सुरकुत्या, मन भिन्न असल्याचे कळाले
एक आणखी साल सरल्याचे कळाले

शब्द आले काव्य होउन, हात धरला
हिरवळीची वाट दिसली, घोर सरला
केवढे उपकार वरच्याचे! कळाले
एक आणखी साल सरल्याचे कळाले

पान पिकणे, पान गळणे रीत आहे
जीवनाच्या भैरवीचे गीत आहे
कोठे तरी नवपर्ण फुटल्याचे कळाले
एक आणखी साल सरल्याचे कळाले


निशिकांत देशपांडे. मो. क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

भास मनाला मोहरल्याचा

मृगजळ आले आव घेउनी जल असल्याचा
क्षणेक झाला भास मनाला मोहरल्याचा

तुझी आठवण सखे तुझ्याहुन किती चांगली !
तू गेल्यावर मनात असते तिची सावली
ती देते आनंद मनी तू वावरल्याचा
क्षणेक झाला भास मनाला मोहरल्याचा

तहानलेल्या कैक कपारी हृदयामधल्या
आभासी चाहूल ऐकुनी जरा बहरल्या
वसंतासही प्रत्यय आला शहारल्याचा
क्षणेक झाला भास मनाला मोहरल्याचा

"तू नही तो और कही" का सोपे असते ?
पहिल्या प्रेमाच्या गुंत्यातुन सुटका नसते
"मनात कोणी मिठीत कोणी" काच गळ्याचा
क्षणेक झाला भास मनाला मोहरल्याचा

पीळ नसोनी रेशिमगाठी घट्ट घट्ट का?
ना सुटल्या तर, तोडायाचा उगा हट्ट  का?
तू गेल्याने कुंभ मिळाला वैफल्याचा
क्षणेक झाला भास मनाला मोहरल्याचा

क्षण जे होते सुखावणारे तेच काचती
आठवणींची नग्न होउनी भुते नाचती
त्रास केवढा! पाश गळ्याला करकचण्याचा
क्षणेक झाला भास मनाला मोहरल्याचा

अंधाराशी नाते आता जुळले आहे
तुझ्या सावलीचे सावटही टळले आहे
शाप मला दे देवा आता स्मृतिभ्रंशाचा
क्षणेक झाला भास मनाला मोहरल्याचा


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

झोपडपट्टी एक निवडली

कॅमेरा अन् गॉगल घेउन
भल्या पहाटे कार दवडली
अतीव दारिद्र्यास जाणण्या
झोपडपट्टी एक निवडली

प्रवासात गाणी गुणगुणणे
चविष्ट नाश्ता बदल म्हणोणी
मनाजोगती केली होती
फोटोग्राफी स्पॉट बघोनी
अधुनी मधुनी दारिद्र्यावर
चर्चा होती मस्त घडवली
अतीव दारिद्र्यास जाणण्या
झोपडपट्टी एक निवडली

घडली चर्चा सायंकाळी
विविध स्तरातिल तफावतीची
खंत वाटली समाजातल्या
मुल्यामधल्या गिरावटीची
रिलॅक्स थोडे होण्यासाठी
एक बाटली पूर्ण रिचवली
अतीव दारिद्र्यास जाणण्या
झोपडपट्टी एक निवडली

वीकएंड छानसा संपला
फोटो अल्बम तयार केला
सामाजिक बांधिलकीचाही
कुणी बांधला कुणास शेला?
व्हाट्सॅप आणि फेसबुकावर
खूप खूप लाइक्स मिळवली
अतीव दारिद्र्यास जाणण्या
झोपडपट्टी एक निवडली

ज्यांची ओळख नसे सुखांशी
दु:ख तयांना कधी न छळते
परिस्थितीने जसे ठेवले
समाधान त्यातच आढळते
झोप घ्यायची सुखाविना ही
रीत चांगली इथे रुजवली
अतीव दारिद्र्यास जाणण्या
झोपडपट्टी एक निवडली

लॉयन्स क्लब अन् रोटरीसही
अधुनी मधुनी पान्हा फुटतो
जो तो खाऊ देउन आम्हा
धर्मराज स्वतःस समजतो
गरीब असुनी आम्ही त्यांची
भूक मानसिक सदा शमवली
अतीव दारिद्र्यास जाणण्या
झोपडपट्टी एक निवडली


निशिकांत देशपांडे. मो. क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

विचार केला

हार जाहली, काळापुढती

रहावयाचा थरार केला

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

आली होती, हवा मोकळी

घ्यावयास ती बंड करोनी

क्षितिजालाही कवेत घ्याया

मस्त निघाली श्वास भरोनी

चौकट तोडुन कुठे जायचे?

विचार होता त्रिवार केला

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

कोर्‍या पाटीवरती नवखा

आशय होता लिहावयाचा

जुनी जळमटे सोडत मागे

विचार होता उडावयाचा

परंपरेच्या जोखडावरी

वज्रमुठीने प्रहार केला

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

व्यक्त कराया दु:ख, वेदना

मुक्त छंद ती लिहू लागली

गतकालाची जीर्ण लक्तरे

वेशीवरती तिने टांगली

एल्गाराच्या सागरातल्या

लाटांसंगे विहार केला

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

ध्येय छतावर चितारलेले

तिला दिसाया स्पष्ट लागले

काच बिलोरी परंपरांचा

मधेच आहे तिला न कळले

ध्येय दिसावे, मिळू नये पण

असा कुणी हा प्रकार केला?

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

कचखाऊ मन बंधनातले

साथ देइना, वळती झाली

सुरू व्हायच्या अधी लढाई,

चुकचुकलेल्या होत्या पाली

खिन्न मनाने गुदमरासवे

जगावयाचा करार केला

तिने शेवटी कोषामध्ये

परतायाचा विचार केला

निशिकांत देशपांडे. मो. क्र. ९८९०७ ९९०२३

E Mail--- nishides1944@yahoo.com

भीक सावली मागत आहे

कुणीच नाही जगी स्वयंभू
देव, भक्तगण शोधत आहे
सूर्य कटोरी धरून हाती
भीक सावली मागत आहे

गंध फुलांचा पसरायाला
झुळझुळणारी हवा लागते
तृणपात्याविन दवबिंदूंचे
चमचमणेही दिसले नसते
एक श्रेष्ठ अन् कनिष्ठ दुसरा
कोण विकृती पोसत आहे?
सूर्य कटोरी धरून हाती
भीक सावली मागत आहे

काय करावे, करू नये या
संभ्रमात जो अडकत असतो
अशाच वेळी कृष्ण अर्जुना
कसे जगावे? सांगत असतो
उजेड अंधाराच्यासंगे
एकार्थाने नांदत आहे
 सूर्य कटोरी धरून हाती
भीक सावली मागत आहे

रामाच्या प्रतिमेस उजळण्या
पापी रावण पाहिजेच ना !
पाच पांडवा विरुध्द कौरव
महाभारती पाहिलेच ना !
परस्परविरोधी घटकांनी
वाढवलेली रंगत आहे
सूर्य कटोरी धरून हाती
भीक सावली मागत आहे

स्वयंभूपणा तसे पाहता
एक कल्पनाविलास आहे
ध्येय काल्पनिक ऊंच एवढे !
अशक्य उडणे परास आहे
हातमिळवणी सर्व जनांची
खासी अंगत-पंगत आहे
सूर्य कटोरी धरून हाती
भीक सावली मागत आहे


निशिकांत देशपांडे. मो. क्र. ९८९०७९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

श्रावण बरसत आहे

आठवणींचा धोधो श्रावण बरसत आहे
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे

प्रिया बावरी, अधीर प्रियकर श्रावणमासी
भेटीविन का हिरवळीतही दिसे उदासी?
विरहाच्या दाहाला मोठी बरकत आहे
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे

ठरले होते बाग अंतरी फुलवायाचे
श्वास तुझे अन् माझे होते मिसळायाचे
स्वप्न पूर्ण ना झाले, नेत्री तरळत आहे
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे

हिम्मत आहे जिद्द बाळगत जगावयाची
ग्रिष्मामध्ये श्रावणासही फुलवायाची
अपुल्यासाठी पहाट पूर्वा उजळत आहे
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे

श्रावण गेला निघून याचे नकोच दडपण
दुसरा येइल, ओंजळीत चल धरूत आपण
भविष्य उज्वल काय बघाया हरकत आहे?
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे

निसर्गावरी विसंबायचे कशास आपण?
तू माझा अन् सखे तुझा मी होऊ श्रावण
या आशेवर दु:ख आजचे विसरत आहे
हास्य लेउनी जगणे मोठी कसरत आहे


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

मित्र असावा

गूज मनीचे सांगायाला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा

लाख येवू दे दु:ख, संकटे भय ना त्यांचे
धुंद होउनी सदैव असते जगावयाचे
वादळातही साथ द्यायला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा

परक्यांच्या नगरीत कुणी ना कुणा बोलती
व्यक्त व्हावया कुणीच नाही,  खांद्यावरती
डोके टेकुन रडावयाला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा


भणंग आहे, उनाड आहे, पुन्हा बेवडा !
बदनामीचा डाग कपाळी छळे केवढा !
योग्य दिशेने मला न्यायला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा

मायबाप दोघांचे असते स्थान वेगळे
दरी तरीही, धाकदपटशा, अपेक्षांमुळे
त्यांच्यामध्ये बघावयाला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा

मंदिरातल्या मूर्तींना मी कधी न पुजले
"ब्रह्म सत्त्य अन् मित्या जग" हे मना न पटले
देव नको, मदतीस यायला मित्र असावा
मनास हलके करावयाला मित्र असावा


निशिकांत देशपांडे. मो. क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com