Tuesday, October 21, 2014

दु:ख मनाला काचत होते



त्याचा बाबा विचित्र होता असेच त्याला वाटत होते
चार शब्द ना कधी बोलला, दु:ख मनाला काचत होते

सणासुदीला आनंदाने मिळून जेवण कधी न झाले
येई तो रात्री अपरात्री, थंड अन्नही त्याला चाले

सुर्योदय होण्याच्याआधी दिवाळीतही स्नान न केले
स्वर्ग पित्याला कसा मिळावा? मनात काहुर उठून गेले

अव्वल येता वर्गामध्ये घरी धावता सांगायाला
घरात नव्हता बाप, शेवटी डोळे मिटले झोपायाला

कधी नव्हे ते पिक्चर बघण्या आम्हासंगे बाबा आला
भ्रमणध्वनी वाजताच का तो अर्ध्यामधुनी उठून गेला?

चार घराच्या भिंतींनाही विचित्र वाटे जरी वागणे
सहनशीलता घरात इतकी! कुणी न पुसती तया कारणे

तणाव, दंगेधोपे होता, हटकुन बाबा घरात नसतो
उशीर होता परतायाला, जीव आईचा जिवात नसतो

दिवा लाउनी देवापुढती डोळे मिटुनी प्रार्थना करी
माय मागते देवाला "कर औक्षवंत नवर्‍यास श्रीहरी"

मूल विचारी नोकरीतही जीव असा ओलीस कशाला?
पित्यास नाही कधी वाटले झालो मी पोलीस कशाला?


पोलीस म्हणताच लोकांसमोर लाचखोर, उर्मट, लोकांना ठोकून काढणारा, गुन्हेगारांशी साटेलोटे असणारा खाकीतला नोकरवर्ग डोळ्यासमोर उभा राहतो. पोलीसांच्या जीवनाची आणि त्यांच्या कुटुंबियांची व्यथा सांगणारी आणि नाण्याची दुसरी बाजू मांडणारी रचना सादर करत आहे.


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

Thursday, October 16, 2014

वांझोटी आश्वासनपूर्ती


कालच झालेल्या निवडणुकांच्या अनुषंगाने लिहिलेली कविता---

निवडणुकींचा जसा धुराळा
जरा लागला विरावयाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला

जुळवाजुळवी पडद्यामागे
भाव किती? हे इथेच ठरते
गाढव जनता, घोड्यांच्या का
बाजारी तिज किंमत असते?
जुने पुढारी, जुन्या पालख्या
जनता भोई, उचलायाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला

वेगवेगळे पक्ष आपुले
जणू लांडगे भुकेजलेले
संधी मिळता जरा कुठेही
लाच खावया चटावलेले
निवडणुका जिंकल्या क्षणाला
खिसे लागती भरावयाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला

मीच खाउनी, मीच नेमला
लवाद करण्या खोल चौकशी
प्रमाणपत्रे लिहुन घेतली
"डाग न कोठे जणू मी शशी"
सिंचन खाते कोरडे, चला
कालव्यात "शू" करावयाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला

प्रचारकाळी सांगत होते
करूत कामे म्हणाल ते ते
बोटावरची शाई सुकण्या
अधीच विरले हवेत नेते
पाच तरी लागतील वर्षे
दर्शन त्यांचे घडावयाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला

शब्द असोनी शस्त्र, कवींनो!
चंद्र, चांदणे, गंध, अलिंगन
याच निरर्थक वर्तुळात का
कवितांचे करता संगोपन?
ध्यान घालुनी समाज प्रश्नी
जहाल लागा लिहावयाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com



Monday, October 6, 2014

रावणास का पोसत असतो?


विजयादश्मी मुहुर्तावरी
दशाननाला जाळत असतो
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?

रामप्रभूंना तोंड द्यावया
समोर होता एकच रावण
हजार आता सभोवताली
लुटावयाला अमुचा श्रावण
राम व्हायचे सोडून त्याच्या
पादुकांस प्रक्षाळत असतो
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?

आज जरी का कुणी लक्ष्मण
भूक लागुनी मुर्छित झाला
हनुमंताने कुठे उडावे?
संजिवनीचा शोध घ्यायला
पर्वतावरी घरे, लव्हासा
झाडे आम्ही तोडत असतो
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?

सत्तांधांच्या हस्ते जेंव्हा
पुतळ्याला फुंकून टाकले
दुष्टाचे निर्दालन झाले
मनोमनी जनतेस वाटले
आजकालचा रावण येथे
जुन्या रावणा जाळत असतो
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?

अनेक रावण जिवंत असुनी
मानमरातब त्यांना मिळतो
पुरुषोत्तम मर्यादित, त्याचा
म्हणे मंदिरी वावर दिसतो
रामकथेतिल आदर्शांचे
डोस जमाना सोसत असतो
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?

समाज सारा राम बनावा
प्रत्त्यंचा ओढून धराया
मुठभर रावण वेचवेचुनी
बाण मारुनी नष्ट कराया
कृती न करता, समाज निर्बल
प्राक्तनास का कोसत असतो?
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E mail--- nishides1944@yahoo.com




Wednesday, September 24, 2014

दखल घेतली कुणीच नाही


दखल घेतली कुणीच नाही
कोण कशाला जमले होते?
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?

उदघाटनपर भाषणातुनी
उदासवाणा सूर गवसला
चर्चा, प्रश्नोत्तर सत्रांचा
इथेच होता माग लागला
उत्तर नसलेल्या प्रश्नांचे
वांझोटेपण दिसले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?

सुरकुतलेले कैक चेहरे
सार्‍यांची बस एक कहानी
उपेक्षिताचे जगणे भाळी
बंद हुंदके हीच बयानी
चंगळवादी त्सुनामीत का
उन्मळून ते पडले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?

सुबत्तेतल्या पिलावळीच्या
मातपित्यांची फरपट होती
असून पैसा, संवादाविन
गुदमर, त्रेधा तिरपिट होती
घर मोठे पण छोटेसे मन
सात्त्य शेवटी पटले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?

दिशा ठरवुनी पाचोळ्याला
हवे तसे का फिरता येते?
वारा नेतो त्याच दिशेने
मजबूरीने पाउल पडते
घरास अडचण वाटे ज्यांची
आश्रमवासी बनले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?

दात आपुले, ओठ आपुले
उहापोह हा व्यर्थ कशाला?
घरची इज्जत वेशीवर का?
असा वेगळा सूर निघाला
लक्तरांस रेशिम धाग्यांनी
समजूतीच्या शिवले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?


ठराव झाला पास शेवटी
दु:ख स्वतःचे स्वतः जपावे
हास्य मुखवटे धारण करुनी
कुरवाळाया दु:ख शिकावे
इच्छमरणाच्या चर्चेने
सत्र वादळी सरले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com



Saturday, September 20, 2014

नवीन कांही बघण्यासाठी


म्हणू नका माझ्या मित्रांनो
साठी बुध्दी झाली नाठी
महागडा मी प्रवास केला
नवीन कांही बघण्यासाठी

उत्सुकता तर शिगेस होती
यान उतरता मंगळावरी
नवीन धरती, नवे नजारे
मनास आली खूप तरतरी
कुमारिका ती धरती होती@@
जशी लाजरी गोडशी परी
परलोकीचे बघून राक्षस
धडधडली ती असावी उरी
टोळधाड ही कशास आली?
भंग शांतता करण्यासाठी
महागडा मी प्रवास केला
नवीन कांही बघण्यासाठी

बर्‍याच सेना तिथे पाहिल्या
जनतेच्या सेवा करणार्‍या
जनसेवेचे ढोंग करोनी
धांगडधिंगा माजवणार्‍या
जात, धर्म अन् आदर्शांचे
झेंडे घेउन वावरणार्‍या
अंदोलन हे निमित्त साधुन
नियमांनाही ठोकरणार्‍या
अडचण त्यांची, तिथे टोलबुथ
बसेस नव्हत्या फुटण्यासाठी
महागडा मी प्रवास केला
नवीन कांही बघण्यासाठी

जिकडे तिकडे पाट्या होत्या
सुजीतदादा, नि वरद पवार
किती प्लॉट्स त्यांचे होते ते!
थकलो वाचुन वारंवार
उत्तरेस तर बड्या घराचा
कुणी जावई दावेदार
डोंगर सारे एकाचे अन्
कैक लव्हासा आवतरणार
जमीन जुमला सारा त्यांचा
स्क्वेअरफुटने विकण्यासाठी
महागडा मी प्रवास केला
नवीन कांही बघण्यासाठी

तेथेही दुष्काळच दिसला
नेतृत्वाची चांदी होती
नेत्यांच्या तोंडाला पाणी
मदतनिधीची संधी होती
राजकारणी सोडुन सार्‍या
धंद्यामध्ये मंदी होती
सुजीतदादा खुदकन हसले
कारण तेथे नव्हती बंदी
दर्‍या कपारी खोल कोरड्या
लघुशंकेने भरण्यासाठी
महागडा मी प्रवास केला
नवीन कांही बघण्यासाठी


अद्भुत यात्रा करावयाची
मनोमनी मी खूप हुरळलो
मंगळ! मंगळ! प्रभात समयी
स्वप्नामध्ये म्हणे बरळलो
मला उठउनी पत्नी करते
सवाल "कोठे कसा हरवलो?"
धरतीवरती पाय टेकले
वास्तवात पटकन गुरफटलो
खडबडून मी उठलो, लोकल
सात तीसची धरण्यासाठी
महागडा मी प्रवास केला
नवीन कांही बघण्यासाठी

@@ virgin land




निशिकांत देशपांडे.मो. क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

Friday, September 12, 2014

एकच पणती तेवत होती


धीर धरोनी वादळासवे
जिद्दीने ती झगडत होती
काळोखाच्या गर्तेमध्ये
एकच पणती तेवत होती

झगमग नाही, मंदमंदसा
प्रकाश देणे तिला आवडे
कष्टांचे, खस्ता खाण्याचे
तिला न होते कधी वावडे
तेल संपले, वात जळाली
स्वयंप्रकाशित भासत होती
काळोखाच्या गर्तेमध्ये
एकच पणती तेवत होती

खांद्यावरती ओझे घेणे
तिने पोसला छंद आगळा
गाभार्‍यातिल दिव्याप्रमाणे
मिणमिणता आनंद वेगळा
चंदन होउन झिजावयाची
तिची आपली पध्दत होती
काळोखाच्या गर्तेमध्ये
एकच पणती तेवत होती

ग्रिष्म असोनी सदा द्यायची
थंड सावली, हिरवळ हिरवळ
प्राजक्ताचे झाड जणू ती
सभोवताली दरवळ दरवळ
फुले वाहता ओंजळीत, ती
गंध जरासा ठेवत होती
काळोखाच्या गर्तेमध्ये
एकच पणती तेवत होती

हात फिरवता, स्पर्श मखमली
पडे चांदणे शीतळ शीतळ
रौद्ररूप जर कधी दावले
जणू काय ती होती कातळ
नर्मदेतल्या गोट्याला ती
कठोरतेने घडवत होती
काळोखाच्या गर्तेमध्ये
एकच पणती तेवत होती

गर्भगृहीची ज्योत अचानक
विझून जाता खिन्न वाटले
घरात माझ्या, देवाच्या पण
अंधाराचे राज्य जाहले
ठेच लागली मला कधी तर
स्वर्गी आई विव्हळत होती
काळोखाच्या गर्तेमध्ये
एकच पणती तेवत होती


निशिकांत देशपांडे. मो.के.९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com


Sunday, September 7, 2014

गीत लिहूया एकदुज्यावर


ठराव आता पास करूया
कधी तुझ्यावर तर माझ्यावर
शब्द शोधुनी गोजिरवाणे
गीत लिहूया एकदुज्यावर

आठवणींच्या मळ्यात दोघे
जरा फिरूया हात धरोनी
कळ्या, सुगंधी फुले वेचण्या
पहाटेस ओंजळी भरोनी
जीवन गाणे लिहीन मी अन्
हिंदोळव तू सप्तसुरांवर
शब्द शोधुनी गोजिरवाणे
गीत लिहूया एकदुज्यावर

आले गेले प्रसंग बाका
दु:ख हजेरी लावत गेले
हात तुझा हाती असताना
मनास सारे भावत गेले
सुखावायचो घालुन फुंकर
ह्रदयावरच्या खोल चर्‍यांवर
शब्द शोधुनी गोजिरवाणे
गीत लिहूया एकदुज्यावर

व्यवहारिक दृष्टीने आपण
प्रपंच केला वजावटीचा
परस्पारातिल समर्पणाला
होता पैलू सजावटीचा
जीवन फुलले कधीच नव्हते
मान, मरातब, हार, तुर्‍यावर
शब्द शोधुनी गोजिरवाणे
गीत लिहूया एकदुज्यावर

आप्तेष्टांच्या गर्दीमधला
जो तो होता तुटक वागला
ध्यानी आले सत्त्य शेवटी
मीच तुला अन् तूच तू मला
जीवन केले किती स्वयंभू
विसंबल्याविन ग्रह-तार्‍यांवर
शब्द शोधुनी गोजिरवाणे
गीत लिहूया एकदुज्यावर

मैफिलीतले रंग उतरता
एक विरहिणी लिहावयाची
आर्त स्वरांची चाल लाउनी
तन्मयतेने गुणगुणायची
सुरेल शेवट हवा जीवना !
पुढील आहे भिस्त तुझ्यावर
शब्द शोधुनी गोजिरवाणे
गीत लिहूया एकदुज्यावर


निशिकांत देशपांडे.मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com