मी माझा उरलो नव्हतो

मी माझा उरलो नव्हतो--(असे म्हणतात की लग्नानंतर स्त्रीच्या जीवनात खूप मोठे बदल येतात. पण माझ्याही जीवनाच्या रंगात विवाहानंतर अमूलाग्र बदल झाले आहेत. आज पत्नीच्या वाढदिवसाचे औचित्य साधून कृतार्थ भावनेने हे बदल नोंदवण्यासाठी लिहिलेली कविता).

मी माझे मीपण त्यजुनी
क्षणभरही जगलो नव्हतो
जाहल्या क्षणी ती माझी
मी माझा उरलो नव्हतो

दुनिया माझी काळोखी
अन् रातकिड्यांची संगत
मी करी माझियासंगे
एकांती अंगत पंगत
ती मला भेटण्याआधी
क्षितिजावर फिरलो नव्हतो
जाहल्या क्षणी ती माझी
मी माझा उरलो नव्हतो

शिडकावा दवबिंदूंचा
ही पहाट ओली ओली
अन् गंध फुलांचा ताजा
व्यापतो मनाची खोली
एकटा विहंगम बघण्या
मी धुक्यात विरलो नव्हतो
जाहल्या क्षणी ती माझी
मी माझा उरलो नव्हतो

जीवनात जगण्याजोगे
शोधू या दोघे मिळुनी
घेऊ या ईंद्रधनुंच्या
रंगांना सार्‍या खलुनी
हातात हात आल्याने
मी उदास उरलो नव्हतो
जाहल्या क्षणी ती माझी
मी माझा उरलो नव्हतो

तोडल्या चौकटी सार्‍या
आयुष्य जगायासाठी
उकलून पटापट गेल्या
ज्या काचत होत्या गाठी
एकटा कलंदर इतका!
जीवनास दिसलो नव्हतो
जाहल्या क्षणी ती माझी
मी माझा उरलो नव्हतो

घेतली डायरी लिहिण्या
स्थित्यंतर माझ्या मधले
कालचा आज मी नाही
हे पदोपदी जाणवले
ही किमया सर्व सखीची
लिहिण्यास कचरलो नाही
जाहल्या क्षणी ती माझी
मी माझा उरलो नव्हतो


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

भाव विठुचे दाटले

वाट धरिता पंढरीची
दु:ख सारे आटले
विसरुनिया मोहमाया
भाव विठुचे दाटले

ज्ञानया तुकया आले अन्
तेज दिंडीस लाभले
टेकुनी माथा, फुलांनी
पालखीला सजवले
भजन गजरी धुंद सारे
भान कोणा कोठले?
विसरुनिया मोहमाया
भाव विठुचे दाटले

भक्तिमय सारेच झाले
टाळ, मृदंग अन् वीणा
शोध घेता सापडेना
एकही मन विठुविना
किर्तनी रंगून सारे
पुण्यमार्गी लागले
विसरुनिया मोहमाया
भाव विठुचे दाटले

घालण्या मार्गात रिंगण
वारकरी सरसावले
पाहुनिया दृष्य सुंदर
देवही भारावले
पुष्पवृष्टी वरुन होता
धन्य भक्ता वाटले
विसरुनिया मोहमाया
भाव विठुचे दाटले

वारकरी चौफेर दिसती
आसमंत भरुनी वाहिला
आतुरल्या त्यांच्याच नयनी
सावळा मी पाहिला
दो

दिव्य झाले वस्त्र अंगी
होते जुने जे फाटले
विसरुनिया मोहमाया
भाव विठुचे दाटले

चंद्रभागी वाळवंटी
वारकरीगण झोपले
सर्व नेत्री स्वप्न एकच
नाते विठुशी गुंफले
अंगणी छायेत हरीच्या
ब्रह्म त्यांना गावले
विसरुनिया मोहमाया
भाव विठुचे दाटले

निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

सांजवेळी चाळवू या

पेलले ओझे,जिवाचा
शीण थोडा घालवू या
ये सखे पाने स्मृतीची
सांजवेळी चाळवू या

जे घडावे ते न घडले
प्रक्तनाचा खेळ सारा
भोगला होता किती तो!
भावनांचा कोंडमारा
जिंकली आहे लढाई
चल तुतारी वाजवू या
ये सखे पाने स्मृतीची
सांजवेळी चाळवू या

चैन म्हणजे काय असते?
हे कुठे माहीत होते?
पोट भरण्या घाम आणि
कष्ट हे साहित्य होते
भोगले अन्याय जे जे
चल जगाला ऐकवू या
ये सखे पाने स्मृतीची
सांजवेळी चाळवू या

वेदना भोगीत चेहरा
नाटकी हसराच होता
मुखवट्याच्या आत दडला
तो कुणी दुसराच होता
लक्तरे शोकांतिकेची
चावडीवर वाळवू या
ये सखे पाने स्मृतीची
सांजवेळी चाळवू या

दोन असतील फक्त नोंदी
जन्मलो मेलो कधी त्या
आत्मवृत्तातील पाने
का अशी कोरी विध्यात्या?
मोकळ्या पृष्ठावरी चल
दु:ख थोडे गोंदवू या
ये सखे पाने स्मृतीची
सांजवेळी चाळवू या

हे कवडशा सांगतो मी
तू घरी येऊ नको रे!
मस्त काळोखात जगतो
तू दया दावू नको रे
तेवला नाही कधी जो
दीप तोही मालवू या
ये सखे पाने स्मृतीची
सांजवेळी चाळवू या


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र.९८९०७ ९९०२३

तुम्हीच तर ठरवायचं

जाईच्या मांडवात
का काँक्रिटच्या तांडवात
शंभर कौरवात का
फक्त पाच पांडवात
कुणी कुठं रहायचं?
तुम्हीच तर ठरवायचं

पिझ्झा कोकचा आहार
का बर्गर चिप्स बहार
मऊ भात पिठल्यावर
गावरान तुपाची धार
पोट कसं भरायचं?
तुम्हीच तर ठरवायचं

रोज दारू पिण्यात
अन् बेहोष जगण्यात
का विठूच्या भजनात
देह भान विसरण्यात
सूख कशात बघायचं?
तुम्हीच तर ठरवायचं

मंत्री पदाचा साज
कानाखाली आवाज
का अमरण उपोषणाचा
अण्णाजींचा रिवाज
कुणाकडून शिकायचं?
तुम्हीच तर ठरवायचं

दीर्घायुष्यी बनणे
अन् पिकता पान गळणे
दवबिंदूसमान थोडंच
पण चमकत चमकत जगणे
ध्येय काय ठेवायचं?
तुम्हीच तर ठरवायचं

स्मरायचाय गुरूमंत्र
की जुनेरं प्रेमपत्र
जगत जगत शेवटचं
आयुष्याचं सत्र
कशात किती रमायचं
तुम्हीच तर ठरवायचं

निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

मला जगू द्या

आर्त हाक ना कुणी ऐकली "मला जगू द्या"
तिची विनवणी आतच विरली "मला जगू द्या"

माता, भागिनी, सून जगाला हवी हवीशी
पण कन्या का गर्भामधली नको नकोशी
जन्मायाच्या अधीच रडली "मला जगू द्या"
तिची विनवणी आतच विरली "मला जगू द्या"

एकच गाणे तिच्या नशीबी कारुण्याचे
जन्मच अवघड, स्वप्न कुठे मग तरुण्याचे?
करुणाष्टक ती गात राहिली "मल जगू द्या"
तिची विनवणी आतच विरली "मला जगू द्या"

देवदूत जे डॉक्टर, झाले अता कसाई
मुल्य पराजित, स्वार्थ जिंकतो, कशी लढाई?
श्वास घ्यावया ती तडफडली "मला जगू द्या"
तिची विनवणी आतच विरली "मला जगू द्या"

स्थान स्त्रियांचे विसर पडावा समाजास का?
गर्भाशय हे स्मशान बनले स्त्री भ्रुणास का?
समाज बहिरा, ती ओरडली "मला जगू द्या"
तिची विनवणी आतच विरली "मला जगू द्या"

नकोच मुलगी, कठोर काळीज. बाप रांगडा
गळा घोटला, श्वास थांबला दीन बापडा
शांत जाहली, हाक थांबली "मला जगू द्या"
तिची विनवणी आतच विरली "मला जगू द्या"

टीपः-शहरात शिक्षणामुळे दृष्टीकोन खूप बदलला आहे. पण खेड्यात खूप बदल व्हायला हवा.


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

दोघामधले विरान अंतर

चंद्र हरवला, आशा होती मिळेल नंतर
भोगतेय मी दोघामधले विरान अंतर

कधी रिकामे हृदयीचे सिंहासन नसते
नसूदे मनी, कुणी तरी त्यावरती बसते
शल्य मनाला, रुचले नाही हे सत्तांतर
भोगतेय मी दोघामधले विरान अंतर

लग्नाच्या बेडीने का मन कैदी बनते?
चौकटीतही सदैव स्वच्छंदी भिरभिरते
जगण्यावाचुन आठवात नसते गत्त्यंतर
भोगतेय मी दोघामधले विरान अंतर

यथावकाशी वेलीवरती कळी उमलली
मळभ संपुनी पूर्वा होती लाल उजळली
उदासीत क्षणभंगुर हसरे हे मध्यंतर
भोगतेय मी दोघामधले विरान अंतर

काळ निघोनी गेला पण वळता वळणावर
अजून दिसतो पहिल्या प्रेमाचा का वावर?
कशी पोकळी? क्षणोक्षणी देते प्रत्त्यंतर
भोगतेय मी दोघामधले विरान अंतर

हात रिकामे, चिमटीमधुनी सर्व निसटले
आठवणींच्या वणव्यामध्ये सदैव रमले
गुदमरलेले श्वास तरी घेतले निरंतर
भोगतेय मी दोघामधले विरान अंतर


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३

सांगा कुठे हरवले?

मंदीर मारुतीचे कोणी कुठे हलवले?
येथील गाव माझे सांगा कुठे हरवले?

तो पार मंदिराचा, रात्री जमून सारे
सुख दु:ख सांगताना जाती रमून सारे
हुंकार वेदनांचे नव्हते कुणी लपवले
येथील गाव माझे सांगा कुठे हरवले?

जागेत मम घराच्या झालाय मॉल आता
डीजेवरी डुलूनी धरतात ताल आता
येथे शुभंकरोती होते मला शिकविले
येथील गाव माझे सांगा कुठे हरवले?

विकतो पिझा दुकानी, म्हणतात हट तयाला
गर्दी अमाप असते, आळस घरी बयेला
आईत अन्नपूर्णा, मजला जिने भरवले
येथील गाव माझे सांगा कुठे हरवले?

तांदूळ हातसडीचा शिजवीत माय होती
साजूक तूप, माया ओतीत साय होती
सारेच लाड माझे होते तिने पुरवले
येथील गाव माझे सांगा कुठे हरवले?

शाळा इथे असावी, तो काळ दूर नव्हता
गणवेष बूट कसले? शिकण्यात सूर होता
आदर्श पाठ येथे होते किती गिरवले
येथील गाव माझे सांगा कुठे हरवले?

झोतात पश्चिमेच्या का लोप संस्कृतीचा?
दिसतोय काळ आला बेभान विकृतीचा
विझण्यास झोत आम्ही काहूर का पुरवले?
येथील गाव माझे सांगा कुठे हरवले?


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३