मैत्री होता संगणकाशी

थोड्या वेगळ्या धाटणीची कविता. संगणकाविषयी असल्यामुळे बरेच इंग्रजी शब्द आले आहेत रचनेत.

पोरांसोरांकडून शिकलो
नाळ जोडण्या नव्या युगाशी
दशांगुले आकाश राहिले
मैत्री होता संगणकाशी

फोन जाहला स्मार्ट अताशा
टॅबलेट अन् किंडल आले
व्हाट्सॅपच्या भडिमाराने
दिवस केवढे लहान झाले!
चोविस घंटे वाचन, ज्याचे
नाते नसते बुध्द्यांकाशी
दशांगुले आकाश राहिले
मैत्री होता संगणकाशी

विवाहिता जाताना गावी
नसे डोरले तरी चालते
प्रश्न भयानक, चार्जर विसरुन
जाते तेंव्हा विश्व थांबते
कशास यात्रा ? स्क्रीन दावतो
उत्तर काशी, दक्षिण काशी
दशांगुले आकाश राहिले
मैत्री होता संगणकाशी

अडचण इतकी, पाप न येते
डाउनलोड कुठे करण्याला
करून कॉपी, पेस्ट, दुज्यांचे
पुण्य न येते लुटावयाला
जीवन जिथले तिथेच असते
ड्रॅग न होता खंत मनाशी
दशांगुले आकाश राहिले
मैत्री होता संगणकाशी

फोल्डर तुझिया आठवणींचे
पासवर्ड लाऊन ठेवले
सहवासाचा असा व्हायरस!
वेळअवेळी मला त्रासले
मनोवेदनेचे फॉर्मॅटिंग
करूनही नाते दु:खाशी
दशांगुले आकाश राहिले
मैत्री होता संगणकाशी

तुझ्या नि माझ्या सुखदु:खांची
एकच कॉमन लिंक असावी
एका क्लिकच्या अंतरावरी
अपुली स्वप्ने स्पष्ट दिसावी
सर्च गुगलवर हवी कशाला?
यूट्यूबविना जुडू सुरांशी
दशांगुले आकाश राहिले
मैत्री होता संगणकाशी


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

पाऊस तुझ्या स्मरणांचा

मज भास नेहमी होतो
तू आसपास असल्याचा
अनुभवतो बारा महिने
पाऊस तुझ्या स्मरणांचा

हरवलो कुठे? ना दिसतो
माझ्यातच मी असलेला
अन् वजावटीने तुझिया
सरल्यागत मी उरलेला
मुल्यांकनात मी खाली
वरती नंबर शुन्याचा
अनुभवतो बारा महिने
पाऊस तुझ्या स्मरणांचा

वादळात पाचोळ्याचे
होते ते झाले माझे
बस उडतो सैरावैरा
विरहाचे पेलत ओझे
गोंधळलो, दिसे न रस्ता
जगण्या किंवा मरण्याचा
अनुभवतो बारा महिने
पाऊस तुझ्या स्मरणांचा

तो विराम स्वल्प असावा
अपुल्यात,  वाटले होते
पण पूर्णविरामाने का?
आयुष्य व्यापले होते
तळ कसा कोरडा झाला?
आपुलकीच्या धरणाचा
अनुभवतो बारा महिने
पाऊस तुझ्या स्मरणांचा

हा प्रश्न मेनके तुजला
का शिकार अर्धी करशी?
तिरप्या नजरेने जखमी
करुनी का वरती हसशी?
ही जातकुळी पुरुषांची
घायाळ कळप हरणांचा
अनुभवतो बारा महिने
पाऊस तुझ्या स्मरणांचा

तू गेल्याने तर झालो
मी कुबेर आठवणींचा
मन विस्तारुनी सोडवला
मी सवाल साठवणीचा
या खजान्यात सापडतो
मज साठा रत्नकणांचा
अनुभवतो बारा महिने
पाऊस तुझ्या स्मरणांचा


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

दु:ख हलके होत असते बोलल्याने

वेदना सरते कधी का भोगल्याने?
दु:ख हलके होत असते बोलल्याने

एकटेपण हा खरा वनवास असतो
दूरवर नजरेतही मधुमास नसतो
हायसे! संवाद थोडा साधल्याने
दु:ख हलके होत असते बोलल्याने

ना कळे केंव्हा कशा जुळतात तारा
संपतो गुदमर मनाचा कोंडमारा
मोहरे मन पैंजणांच्या वाजण्याने
दु:ख हलके होत असते बोलल्याने

तेज अंधार्‍या मनावर गोंदणारी
ज्योत तुझिया आठवांची तेवणारी
भान हरते प्रेमपत्रे चाळल्याने
दु:ख हलके होत असते बोलल्याने

बोलतो स्वप्नांसवे, माझ्यासवेही
अन् अबोला अन् तिच्या रुसव्यासवेही
गाठ सुटते भाव नेत्री दाटल्याने
दु:ख हलके होत असते बोलल्याने

बाळ रडते का? कशाने? माय जाणे
शांत होते माय गाता गोड गाणे
गौण शब्दावाचुनी संवादल्याने
दु:ख हलके होत असते बोलल्याने

देवपूजेतून जुडतो ईश्वराशी
नाळ तुटते जोडलेली नश्वरांशी
मुक्त होतो चार दुर्वा वाहिल्याने
दु:ख हलके होत असते बोलल्याने


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yqhoo.com

दु:ख मनाला काचत होते

त्याचा बाबा विचित्र होता असेच त्याला वाटत होते
चार शब्द ना कधी बोलला, दु:ख मनाला काचत होते

सणासुदीला आनंदाने मिळून जेवण कधी न झाले
येई तो रात्री अपरात्री, थंड अन्नही त्याला चाले

सुर्योदय होण्याच्याआधी दिवाळीतही स्नान न केले
स्वर्ग पित्याला कसा मिळावा? मनात काहुर उठून गेले

अव्वल येता वर्गामध्ये घरी धावता सांगायाला
घरात नव्हता बाप, शेवटी डोळे मिटले झोपायाला

कधी नव्हे ते पिक्चर बघण्या आम्हासंगे बाबा आला
भ्रमणध्वनी वाजताच का तो अर्ध्यामधुनी उठून गेला?

चार घराच्या भिंतींनाही विचित्र वाटे जरी वागणे
सहनशीलता घरात इतकी! कुणी न पुसती तया कारणे

तणाव, दंगेधोपे होता, हटकुन बाबा घरात नसतो
उशीर होता परतायाला, जीव आईचा जिवात नसतो

दिवा लाउनी देवापुढती डोळे मिटुनी प्रार्थना करी
माय मागते देवाला "कर औक्षवंत नवर्‍यास श्रीहरी"

मूल विचारी नोकरीतही जीव असा ओलीस कशाला?
पित्यास नाही कधी वाटले झालो मी पोलीस कशाला?


पोलीस म्हणताच लोकांसमोर लाचखोर, उर्मट, लोकांना ठोकून काढणारा, गुन्हेगारांशी साटेलोटे असणारा खाकीतला नोकरवर्ग डोळ्यासमोर उभा राहतो. पोलीसांच्या जीवनाची आणि त्यांच्या कुटुंबियांची व्यथा सांगणारी आणि नाण्याची दुसरी बाजू मांडणारी रचना सादर करत आहे.


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

वांझोटी आश्वासनपूर्ती

कालच झालेल्या निवडणुकांच्या अनुषंगाने लिहिलेली कविता---

निवडणुकींचा जसा धुराळा
जरा लागला विरावयाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला

जुळवाजुळवी पडद्यामागे
भाव किती? हे इथेच ठरते
गाढव जनता, घोड्यांच्या का
बाजारी तिज किंमत असते?
जुने पुढारी, जुन्या पालख्या
जनता भोई, उचलायाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला

वेगवेगळे पक्ष आपुले
जणू लांडगे भुकेजलेले
संधी मिळता जरा कुठेही
लाच खावया चटावलेले
निवडणुका जिंकल्या क्षणाला
खिसे लागती भरावयाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला

मीच खाउनी, मीच नेमला
लवाद करण्या खोल चौकशी
प्रमाणपत्रे लिहुन घेतली
"डाग न कोठे जणू मी शशी"
सिंचन खाते कोरडे, चला
कालव्यात "शू" करावयाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला

प्रचारकाळी सांगत होते
करूत कामे म्हणाल ते ते
बोटावरची शाई सुकण्या
अधीच विरले हवेत नेते
पाच तरी लागतील वर्षे
दर्शन त्यांचे घडावयाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला

शब्द असोनी शस्त्र, कवींनो!
चंद्र, चांदणे, गंध, अलिंगन
याच निरर्थक वर्तुळात का
कवितांचे करता संगोपन?
ध्यान घालुनी समाज प्रश्नी
जहाल लागा लिहावयाला
वांझोटी आश्वासनपूर्ती
मनी लागली रुजावयाला


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

रावणास का पोसत असतो?

विजयादश्मी मुहुर्तावरी
दशाननाला जाळत असतो
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?

रामप्रभूंना तोंड द्यावया
समोर होता एकच रावण
हजार आता सभोवताली
लुटावयाला अमुचा श्रावण
राम व्हायचे सोडून त्याच्या
पादुकांस प्रक्षाळत असतो
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?

आज जरी का कुणी लक्ष्मण
भूक लागुनी मुर्छित झाला
हनुमंताने कुठे उडावे?
संजिवनीचा शोध घ्यायला
पर्वतावरी घरे, लव्हासा
झाडे आम्ही तोडत असतो
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?

सत्तांधांच्या हस्ते जेंव्हा
पुतळ्याला फुंकून टाकले
दुष्टाचे निर्दालन झाले
मनोमनी जनतेस वाटले
आजकालचा रावण येथे
जुन्या रावणा जाळत असतो
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?

अनेक रावण जिवंत असुनी
मानमरातब त्यांना मिळतो
पुरुषोत्तम मर्यादित, त्याचा
म्हणे मंदिरी वावर दिसतो
रामकथेतिल आदर्शांचे
डोस जमाना सोसत असतो
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?

समाज सारा राम बनावा
प्रत्त्यंचा ओढून धराया
मुठभर रावण वेचवेचुनी
बाण मारुनी नष्ट कराया
कृती न करता, समाज निर्बल
प्राक्तनास का कोसत असतो?
वर्षाच्या उरलेल्या दिवशी
रावणास का पोसत असतो?


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E mail--- nishides1944@yahoo.com

दखल घेतली कुणीच नाही

दखल घेतली कुणीच नाही
कोण कशाला जमले होते?
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?

उदघाटनपर भाषणातुनी
उदासवाणा सूर गवसला
चर्चा, प्रश्नोत्तर सत्रांचा
इथेच होता माग लागला
उत्तर नसलेल्या प्रश्नांचे
वांझोटेपण दिसले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?

सुरकुतलेले कैक चेहरे
सार्‍यांची बस एक कहानी
उपेक्षिताचे जगणे भाळी
बंद हुंदके हीच बयानी
चंगळवादी त्सुनामीत का
उन्मळून ते पडले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?

सुबत्तेतल्या पिलावळीच्या
मातपित्यांची फरपट होती
असून पैसा, संवादाविन
गुदमर, त्रेधा तिरपिट होती
घर मोठे पण छोटेसे मन
सात्त्य शेवटी पटले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?

दिशा ठरवुनी पाचोळ्याला
हवे तसे का फिरता येते?
वारा नेतो त्याच दिशेने
मजबूरीने पाउल पडते
घरास अडचण वाटे ज्यांची
आश्रमवासी बनले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?

दात आपुले, ओठ आपुले
उहापोह हा व्यर्थ कशाला?
घरची इज्जत वेशीवर का?
असा वेगळा सूर निघाला
लक्तरांस रेशिम धाग्यांनी
समजूतीच्या शिवले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?


ठराव झाला पास शेवटी
दु:ख स्वतःचे स्वतः जपावे
हास्य मुखवटे धारण करुनी
कुरवाळाया दु:ख शिकावे
इच्छमरणाच्या चर्चेने
सत्र वादळी सरले होते
जीर्ण वाळल्या पाचोळ्याचे
का संमेलन भरले होते ?


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com