कुठे गुंतवू मनास माझ्या?

तू गेल्याने रंग उडाले
किती अवकळा घरास माझ्या !
सोडुन गेल्या आठवणीही
कुठे गुंतवू मनास माझ्या ?


निशिगंधाचे, प्राजक्ताचे
दरवळ होते जिथे पसरले
त्याच अंगणी निवडुगांचे
रान माजले, गंध हरवले
"पूस आसवे" कसे म्हणावे
भळभळणार्‍या उरास माझ्या ?
सोडुन गेल्या आठवणीही
कुठे गुंतवू मनास माझ्या ?

ग्रिष्म ऋतूचे स्तोम माजले
वसंत इकडे फिरकत नाही
काळ चालतो हळू एवढा
सूर्य सरकता सरकत नाही
कधीकाळच्या रंगबिरंगी
रात्री झाल्या उदास माझ्या
सोडुन गेल्या आठवणीही
कुठे गुंतवू मनास माझ्या ?

चालत असता काळोखी मी
कसा अचानक उजेड पडला ?
तुझा मखमली खयाल बहुधा
काळजास हळुवार स्पर्शला
रोमांचांच्या आवरणाने
सर्व वेदना खलास माझ्या
सोडुन गेल्या आठवणीही
कुठे गुंतवू मनास माझ्या

नसे भावना स्वतःची तरी
शब्द बोलती सदैव माझे
खांद्यावरती त्यांच्या असते
माझ्या सुखदु:खाचे ओझे
लिहितो, गातो विरह गीत पण
लाख चरे काळजास माझ्या
सोडुन गेल्या आठवणीही
कुठे गुंतवू मनास माझ्या ?

हिशोब करता ध्यानी आले
जीवन अवघे गेले वाया
पुनर्जन्म दे नकोच मुक्ती
नको कावळा पिंड शिवाया
नवजोमाने नवीन आशय
देइन मी जीवनास माझ्या
सोडुन गेल्या आठवणीही
कुठे गुंतवू मनास माझ्या ?


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

शिंतोडे.

होळीच्या पावनपर्वावर एकेमेकांच्या अंगावर केसरिया रंग टाकून सण साजरा करायचा असतो. पण केशरी रंग टाकून घेण्याची समोरच्या माणसाची लायकी असावी लागते. तसे नसेल तर त्यांच्या अंगावर शिंतोडेच उडवलेले बरे. पण हेही तितकेच खरे की शेणावर दगड टाकला तर आपल्याच अंगावर शिंतोडे उडतात. आज जरा बंडखोरी (माझ्याशीच) करत कांही शिंतोडे उडवायची उर्मी आली आहे. आणि तेही मझ्या लिखाणाचा हळूवार पोत सोडून! बघा कसे वाटते ते. कुणी दुखावले गेल्यास क्षमस्व! पेश करतोय छोट्या छोट्य सहा रचना:--

१)
रस्त्यानं चालले काँग्रेस, बीजेपी
मधूनच दिसतोय आप
या सगळ्याच नाठाळांचा
मतदार आहे बाप

२)
तिकिट मला, तिकिट मला
कशाला करताय भांडाभांड?
पुळचटांनो निमूट ऐका
काय म्हणतेय हायकमांड


३)
 या पक्षातून त्या पक्षात
त्या पक्षातून या पक्षात
निवडणुकीचा काळ आलाय
जनतेच्या आलय लक्षात

४)
तोडले ज्या कोल्ह्या कुत्र्यांनी
लोकतंत्राचे लचके
झोळी घेऊन भीक मागतायत
रहना जरा बचके

५)
सुट्टी जेंव्हा मिळेल
मतदान करायला
बुध्दीवादी कार घेउन
जातील खंडाळ्याला

६)
होता जरी पंतप्रधान
नव्हता कधीच किंग
मुका नंतर काढणारय म्हणे
Institute for public speaking


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

निर्भय होउन मिरवू का?

जगास निष्ठुर, कळी विचारी
"मला जरा मी फुलवू का?"
उत्तर द्या मज सवाल करते
"निर्भय होउन मिरवू का?"

तारुण्याच्या उंबरठ्यावर
थवे हजारो भ्रमरांचे
अंगचटीला लगेच येती
झुंड केवढे नजरांचे !
एकविसाव्या शताब्दीतही
घरी मला मी लपवू का?
उत्तर द्या मज सवाल करते
"निर्भय होउन मिरवू का?"

दरवळ देते जरी जगाला
कैद भोगते काट्यांची
गर्भामधल्या स्त्रीभ्रुणासही
भीती नात्यागोत्यांची
"जन्माआधी दे मज मृत्त्यू"
भगवंताला विनवू का?
उत्तर द्या मज सवाल करते
"निर्भय होउन मिरवू का?"

कधी अहिल्या, कधी द्रौपदी
कधी जानकी झाले मी
पटो ना पटो, जसे शिकवले
मनास मारुन जगले मी
वेष्टनात मी चांगुलपणच्या
पुन्हा स्वतःला सजवू का?
उत्तर द्या मज सवाल करते
"निर्भय होउन मिरवू का?"

रूप दिले, सौंदर्य दिले पण
स्वर्गामध्ये मान कुठे?
दरबारातिल जरी अप्सरा
आम्हाला सन्मान कुठे?
नाचत आले प्रश्न न पुसता
"देवांना मी रिझवू का?"
उत्तर द्या मज सवाल करते
"निर्भय होउन मिरवू का?"

तोडुन आता परीघ सारे
संचारावे मुक्त जरा
घट्ट होउनी, गुंडांशी का
ना वागावे सक्त जरा?
गिधाड दिसता, भररस्त्यावर
धींड काढुनी फिरवू का?
उत्तर द्या मज सवाल करते
"निर्भय होउन मिरवू का?"


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

मनी सजवले होते

रेतीवरती तुझे लिहावे
नाव ठरवले होते
पुसतिल लाटा नाव म्हणोनी
मनी सजवले होते

नसे पौर्णिमा आज तरी पण
लाटावरती लाटा
भाव अनावर, दहा दिशांना
तुझ्या शोधती वाटा
दिशा आकरावी शोधाया
पाय भटकले होते
पुसतिल लाटा नाव म्हणोनी
मनी सजवले होते

कधी वाटते दिल्यास जखमा
अनेक भळभळणार्‍या
सात्य हेच की आठवणी त्या
अखंड झुळझुळणार्‍या
विरहाच्या गर्भात खुशीचे
बी अंकुरले होते
पुसतिल लाटा नाव म्हणोनी
मनी सजवले होते

बाण जिव्हारी जरी लागला
हसावयाचे असते
मौनालाही खूप बोलके
करावयाचे असते
रिवाज प्रेमामधले सारे
खूप गिरवले होते
पुसतिल लाटा नाव म्हणोनी
मनी सजवले होते

चंद्रकुळीची तू कन्या, मी
चकोरकुळचा राजा
वाट बघावी ना थकता हा
स्वभाव आहे माझा
युगांतरीच्या प्रवासात ना
स्वप्न हरवले होते
पुसतिल लाटा नाव म्हणोनी
मनी सजवले होते

भेट न झाल्यामुळे कदाचित
ध्येय मिळाले जगण्या
ध्येय गाठता, प्रश्न केवढा !
उरे न काही करण्या
जन्मोजन्मी तरी मृगजळा !
तुला हुडकले होते
पुसतिल लाटा नाव म्हणोनी
मनी सजवले होते


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

चित्त झंकारून गेले

सारला पडदा बघाया
कोण डोकाऊन गेले
जाणिवेने चाहुलीच्या
चित्त झंकारून गेले.

भास आभासात जगणे
छंद मी जोपासलेला
भेटण्या वेळी अवेळी
जीव हा सोकावलेला
कल्पना विश्वास माझ्या
कोण गंधाळून गेले
जाणिवेने चाहुलीच्या
चित्त झंकारून गेले.

पापण्यांनी कैद केले
रूप मादक जीवघेणे
अन्य कांही मज दिसेना
नाद जडला, स्वप्न बघणे
पैंजणांचे वाजणेही
का मला रमवून गेले?
जाणिवेने चाहुलीच्या
चित्त झंकारून गेले.

सोयरा मी ग्रिष्मऋतुचा
भोगतो आहे झळांना
आड नकली हासण्याच्या
झाकतो नाना कळांना
ऐन माध्यांन्हीं कुणी, का
सावली देवून गेले?
जाणिवेने चाहुलीच्या
चित्त झंकारून गेले.

भावना दुष्काळलेल्या
जिंदगी भेगाळलेली
या भणंगाने कधीही
ओल नाही पाहिलेली
आस जगण्याची कुणी का
अंतरी फुलवून गेले?
जाणिवेने चाहुलीच्या
चित्त झंकारून गेले.

तूच सरगम, तूच गाणे
तूच मैफिल अन् शमा तू
जीवनी लय साधणारी
खास माझी प्रियतमा तू
मेघमल्हारात ओल्या
कोण मज भिजवून गेले?
जाणिवेने चाहुलीच्या
चित्त झंकारून गेले.


निशिकांत देशपांडे. मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

श्रीकृष्णाची बाधा

कान्हाच्या रंगात रंगली
हरवून गेली राधा
तगमग होते पण आवडते
श्रीकृष्णाची बाधा

एक कटाक्षाने कृष्णाच्या
ओझे हलके होते
नजरेतुन तो जरा हरवता
घळघळ पाणी  गळते
खट्याळ, कपटी सर्वांना पण
राधेशी तो साधा
तगमग होते पण आवडते
श्रीकृष्णाची बाधा

असोत सोळा सहस्त्र नारी
तिला काळजी नाही
ती त्याची अन् तिचाच तोही
मन देते तिज ग्वाही
राधा बघते सदैव ह्रदयी
आनंदाच्या कंदा
तगमग होते पण आवडते
श्रीकृष्णाची बाधा

विषयासक्ती कधीच नव्हते
लक्षण त्या प्रेमाचे
सोज्वळ, निर्मळ नाते होते
राधा श्रीरंगाचे
समर्पणाला कधीच नव्हती
राधेच्या मर्यादा
तगमग होते पण आवडते
श्रीकृष्णाची बाधा

मीपण सारे गळून गेले
अता न ती "ती" उरली
भक्तिरसाने सचैल भिजुनी
सख्यात राधा विरली
तुझी लाडकी, शोध अंतरी
तझ्याच तू गोविंदा
तगमग होते पण आवडते
श्रीकृष्णाची बाधा


निशिकांत देशपांडे.मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

श्वासांचे गुदमरणे सरले

झुरणे झाले, मरणे झाले
दुसर्‍यांकरिता जगणे झाले
ऊंच भरारी नभी घे मना
श्वासांचे गुदमरणे सरले

रिमझिम रिमझिम सुखे बरसता
श्रावणात मन भिजता भिजता
दु:खाचे ठसठसणे झाले
श्वासांचे गुदमरणे सरले

उदास माझे सदैव गाणे
अन् गीतांचे शब्द विराणे
तुझ्यामुळे भळभळणे सरले
श्वासांचे गुदमरणे सरले

खणखणीत मी चलनी नाणे
पंख पसरले नवजोमाने
उडेन मी, गुरफटणे झाले
श्वासांचे गुदमरणे सरले

चालणार मी ध्येय ठरवुनी
आपण आपली वाट निवडुनी
परावलंबी असणे सरले
श्वासांचे गुदमरणे सरले


निशिकांत देशपांडे. मो. क्र.९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com